Το άρθρο βασίζεται σε επιστημονική βιβλιογραφία και έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ψυχολογική υποστήριξη.

Εργασιακό Στρες: 10 Τρόποι Αντιμετώπισης για να Βρείτε Ξανά την Ισορροπία σας

Νιώθετε ότι η δουλειά σάς εξαντλεί, ότι δεν μπορείτε να σταματήσετε να σκέφτεστε τις επαγγελματικές σας υποχρεώσεις ή ότι το άγχος έχει αρχίσει να επηρεάζει την προσωπική σας ζωή; Ανακαλύψτε πώς μπορείτε να αντιμετωπίσετε το εργασιακό στρες και πώς η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να αποκτήσετε μεγαλύτερη ψυχική ηρεμία, αυτοπεποίθηση και έλεγχο στην καθημερινότητά σας.

Έχετε τελειώσει τη δουλειά εδώ και ώρες.

Βρίσκεστε στο σπίτι, προσπαθείτε να χαλαρώσετε, ίσως περνάτε χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπάτε. Κι όμως, το μυαλό σας παραμένει στο γραφείο.

Σκέφτεστε εκείνη την εκκρεμότητα που δεν προλάβατε να ολοκληρώσετε. Την παρατήρηση που έκανε ο προϊστάμενός σας. Την αυριανή συνάντηση. Τις υποχρεώσεις που συνεχώς αυξάνονται, ενώ ο χρόνος μοιάζει να μην είναι ποτέ αρκετός.

Ακόμη κι όταν δεν εργάζεστε, αισθάνεστε ότι πρέπει να είστε διαθέσιμοι.

Και όταν επιτέλους έρχεται η στιγμή να ξεκουραστείτε, εμφανίζεται μια γνώριμη σκέψη:

«Θα έπρεπε να είχα κάνει περισσότερα».

Αν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας σε αυτή την περιγραφή, ίσως το εργασιακό στρες έχει αρχίσει να καταλαμβάνει περισσότερο χώρο στη ζωή σας από όσο θα θέλατε.

Το σημαντικό είναι να γνωρίζετε ότι δεν χρειάζεται να συνηθίσετε να ζείτε με τη διαρκή πίεση ούτε να περιμένετε μέχρι να εξαντληθείτε για να αναζητήσετε βοήθεια.

Υπάρχουν τρόποι να κατανοήσετε τι σας επιβαρύνει, να αλλάξετε συνήθειες που ενισχύουν το άγχος και να αναπτύξετε μια πιο υγιή σχέση με την εργασία σας.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί επίσης να αποτελέσει έναν ουσιαστικό χώρο για να αναγνωρίσετε βαθύτερα μοτίβα που συντηρούν την πίεση και να αναζητήσετε νέους τρόπους αντιμετώπισης.

Τι είναι το εργασιακό στρες και γιατί μας επηρεάζει τόσο πολύ;

Το εργασιακό στρες είναι η αντίδραση που μπορεί να εμφανιστεί όταν οι απαιτήσεις της εργασίας βιώνονται ως υπερβολικές σε σχέση με τον χρόνο, τις δυνατότητες, τον έλεγχο και την υποστήριξη που διαθέτει ένα άτομο.

Δεν αφορά αποκλειστικά τον αριθμό των ωρών που εργάζεται κάποιος.

Μπορεί να σχετίζεται με την πίεση για υψηλή απόδοση, την αβεβαιότητα, τις συγκρούσεις με συναδέλφους, την έλλειψη αναγνώρισης, την ανασφάλεια για τη θέση εργασίας ή την αίσθηση ότι πρέπει να ανταποκρίνεται διαρκώς σε προσδοκίες που μοιάζουν αδύνατο να ικανοποιηθούν.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει ότι παράγοντες όπως ο υπερβολικός φόρτος εργασίας, τα μεγάλα ή άκαμπτα ωράρια, η περιορισμένη αυτονομία, η ανεπαρκής υποστήριξη και η παρενόχληση μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την ψυχική υγεία των εργαζομένων (World Health Organization [WHO], 2022).

Αυτό σημαίνει ότι το εργασιακό στρες δεν είναι απαραίτητα αποτέλεσμα προσωπικής αδυναμίας ή έλλειψης ικανοτήτων.

Μερικές φορές, οι συνθήκες στις οποίες καλούμαστε να εργαστούμε είναι πραγματικά επιβαρυντικές.

Άλλες φορές, οι εργασιακές απαιτήσεις συνδυάζονται με εσωτερικές πιέσεις, όπως η τελειομανία, ο φόβος της αποτυχίας ή η δυσκολία να θέσουμε όρια.

Και συχνά, οι δύο αυτές διαστάσεις συνυπάρχουν.

Η κατανόηση του τι ακριβώς συμβαίνει είναι το πρώτο βήμα για την ουσιαστική αντιμετώπιση του εργασιακού στρες.

Πώς καταλαβαίνετε ότι το εργασιακό στρες έχει αρχίσει να σας επηρεάζει;

Το εργασιακό στρες δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ανθρώπους.

Σε ορισμένους εμφανίζεται κυρίως ως έντονη ανησυχία. Σε άλλους εκφράζεται μέσα από σωματική ένταση, εξάντληση, ευερεθιστότητα ή δυσκολία συγκέντρωσης.

Μερικές φορές, μάλιστα, δεν αναγνωρίζουμε αμέσως ότι η εργασία αποτελεί σημαντική πηγή της δυσφορίας μας.

Μπορεί να παρατηρήσετε ότι:

• Ξυπνάτε κουρασμένοι, ακόμη κι όταν έχετε κοιμηθεί αρκετές ώρες.
• Αισθάνεστε ένταση ή ανησυχία πριν ακόμη ξεκινήσει η εργάσιμη ημέρα.
• Δυσκολεύεστε να σταματήσετε να σκέφτεστε τη δουλειά μετά το ωράριο.
• Εκνευρίζεστε πιο εύκολα με συναδέλφους, φίλους ή την οικογένειά σας.
• Έχετε συχνότερους πονοκεφάλους ή μυϊκή ένταση.
• Δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε ή να πάρετε αποφάσεις.
• Αισθάνεστε ενοχές όταν ξεκουράζεστε.
• Φοβάστε μήπως κάνετε κάποιο λάθος ή απογοητεύσετε τους άλλους.
• Αποφεύγετε δραστηριότητες που παλαιότερα σας ευχαριστούσαν.
• Αισθάνεστε ότι δεν έχετε πλέον την ενέργεια να ανταποκριθείτε στις καθημερινές σας ανάγκες.

Ένα μεμονωμένο σύμπτωμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αντιμετωπίζετε έντονο εργασιακό στρες. Όταν, όμως, οι δυσκολίες επιμένουν και επηρεάζουν τον ύπνο, τη διάθεση, τις σχέσεις ή τη λειτουργικότητά σας, αξίζει να τους δώσετε προσοχή.

Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι να φτάσετε στα όριά σας για να αναζητήσετε υποστήριξη.

Εργασιακό στρες και burnout: Πότε η πίεση γίνεται εξάντληση;

Μπορεί να αγαπάτε τη δουλειά σας και ταυτόχρονα να αισθάνεστε ότι δεν αντέχετε άλλο τον τρόπο με τον οποίο εργάζεστε.

Μπορεί να είστε ικανοί, υπεύθυνοι και συνεπείς, αλλά να δυσκολεύεστε ολοένα και περισσότερο να διαχειριστείτε τις απαιτήσεις.

Όταν το εργασιακό στρες γίνεται χρόνιο και δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά, μπορεί να συνδεθεί με την επαγγελματική εξουθένωση, γνωστή ως burnout.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το burnout αποτελεί επαγγελματικό φαινόμενο που συνδέεται με το χρόνιο εργασιακό στρες και χαρακτηρίζεται από τρεις βασικές διαστάσεις:

1. Συναισθηματική και σωματική εξάντληση

Αισθάνεστε ότι οι δυνάμεις σας έχουν μειωθεί σημαντικά. Ακόμη και οι συνηθισμένες υποχρεώσεις απαιτούν περισσότερη προσπάθεια από ό,τι παλαιότερα.

2. Ψυχική αποστασιοποίηση από την εργασία

Μπορεί να αισθάνεστε αρνητισμό, κυνισμό ή απογοήτευση απέναντι στη δουλειά σας, ακόμη κι αν κάποτε σας έδινε ικανοποίηση.

3. Μειωμένη επαγγελματική αποτελεσματικότητα

Αρχίζετε να αμφισβητείτε τις ικανότητές σας ή αισθάνεστε ότι δεν μπορείτε να ανταποκριθείτε όπως πριν.

Το burnout δεν ταξινομείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως αυτοτελής ιατρική πάθηση, αλλά ως επαγγελματικό φαινόμενο που αφορά ειδικά το εργασιακό πλαίσιο (WHO, 2019).

Είναι σημαντικό, ωστόσο, να θυμόμαστε ότι η έντονη εξάντληση και η μειωμένη διάθεση μπορεί να συνδέονται και με άλλες δυσκολίες ψυχικής ή σωματικής υγείας. Γι’ αυτό, όταν τα συμπτώματα είναι επίμονα, χρειάζεται κατάλληλη αξιολόγηση.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι η αντιμετώπιση του εργασιακού στρες δεν χρειάζεται να αρχίσει όταν εμφανιστεί η πλήρης εξάντληση.

Μπορεί να αρχίσει πολύ νωρίτερα, όταν ακόμη έχετε τη δυνατότητα να αναγνωρίσετε τι σας επιβαρύνει και να κάνετε ουσιαστικές αλλαγές.

10 τρόποι αντιμετώπισης του εργασιακού στρες

Δεν υπάρχει μία τεχνική που να εξαφανίζει το εργασιακό στρες σε κάθε περίπτωση.

Υπάρχουν, όμως, συγκεκριμένα βήματα που μπορούν να σας βοηθήσουν να αναγνωρίσετε τις πηγές της πίεσης, να περιορίσετε την καθημερινή επιβάρυνση και να δημιουργήσετε περισσότερο χώρο για την ψυχική σας ευεξία.

1. Αναγνωρίστε τι ακριβώς σας προκαλεί άγχος

Όταν αισθάνεστε πίεση, είναι εύκολο να σκεφτείτε ότι «όλη η δουλειά» αποτελεί το πρόβλημα.

Συχνά, όμως, υπάρχουν συγκεκριμένοι παράγοντες που επιβαρύνουν περισσότερο την καθημερινότητά σας.

Ίσως είναι ο υπερβολικός φόρτος εργασίας. Ίσως η συμπεριφορά ενός συναδέλφου. Ίσως η αβεβαιότητα, ο φόβος της κριτικής ή η δυσκολία να πείτε όχι σε νέες υποχρεώσεις.

Δοκιμάστε να παρατηρήσετε πότε αυξάνεται το άγχος σας.

Ρωτήστε τον εαυτό σας:

• Τι συνέβη λίγο πριν αισθανθώ αυτή την πίεση;
• Ποια σκέψη με δυσκολεύει περισσότερο;
• Τι φοβάμαι ότι θα συμβεί;
• Ποιο μέρος αυτής της κατάστασης μπορώ να επηρεάσω;

Η καταγραφή αυτών των παρατηρήσεων μπορεί να σας βοηθήσει να μετακινηθείτε από τη γενικευμένη αίσθηση ότι «δεν αντέχω άλλο» σε μια πιο συγκεκριμένη κατανόηση του προβλήματος.

Και όταν κατανοείτε καλύτερα τι σας επιβαρύνει, μπορείτε να αναζητήσετε πιο στοχευμένες λύσεις.

2. Μάθετε να ξεχωρίζετε τις πραγματικές απαιτήσεις από τις εσωτερικές πιέσεις

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ αν όλες οι απαιτήσεις που προσπαθείτε να ικανοποιήσετε προέρχονται πράγματι από τους άλλους;

Μερικές φορές, ένα μέρος της πίεσης δημιουργείται από τις προσδοκίες που έχουμε από τον εαυτό μας.

«Πρέπει να τα κάνω όλα τέλεια».

«Δεν επιτρέπεται να κάνω λάθος».

«Πρέπει να είμαι πάντα διαθέσιμος».

«Αν δεν βοηθήσω τους πάντες, θα θεωρηθώ ανεπαρκής».

Αυτές οι σκέψεις μπορεί να μοιάζουν με κίνητρο για επιτυχία. Όταν, όμως, γίνονται άκαμπτοι κανόνες, μπορούν να μετατρέψουν ακόμη και μια διαχειρίσιμη εργασία σε πηγή συνεχούς άγχους.

Δοκιμάστε να αντικαταστήσετε την απαίτηση της τελειότητας με μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση:

«Θα προσπαθήσω να κάνω τη δουλειά μου όσο καλύτερα μπορώ, χωρίς να απαιτώ από τον εαυτό μου να είναι αλάνθαστος».

Δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπετε τους στόχους σας.

Σημαίνει ότι επιτρέπετε στον εαυτό σας να προσπαθεί χωρίς να χρειάζεται να αποδεικνύει συνεχώς την αξία του.

3. Θέστε όρια χωρίς να αισθάνεστε ότι γίνεστε λιγότερο επαγγελματίες

Για πολλούς ανθρώπους, το να θέσουν όρια στην εργασία είναι δυσκολότερο από όσο φαίνεται.

Μπορεί να φοβούνται ότι θα απογοητεύσουν τους άλλους, ότι θα χαρακτηριστούν μη συνεργάσιμοι ή ότι θα χάσουν ευκαιρίες επαγγελματικής εξέλιξης.

Έτσι, αναλαμβάνουν περισσότερες υποχρεώσεις από όσες μπορούν πραγματικά να διαχειριστούν.

Απαντούν σε μηνύματα μετά το ωράριο. Δυσκολεύονται να αρνηθούν ένα επιπλέον καθήκον. Αναβάλλουν την ξεκούρασή τους μέχρι να ολοκληρωθούν όλες οι εκκρεμότητες.

Το πρόβλημα είναι ότι οι εκκρεμότητες σπάνια τελειώνουν οριστικά.

Η δημιουργία ορίων μπορεί να ξεκινήσει με μικρές αλλαγές:

• Ορίστε συγκεκριμένες ώρες για την επικοινωνία που σχετίζεται με τη δουλειά.
• Αποφύγετε, όπου είναι εφικτό, να ελέγχετε συνεχώς τα επαγγελματικά μηνύματα εκτός ωραρίου.
• Όταν σας ανατίθεται μια νέα εργασία, ζητήστε να διευκρινιστούν οι προτεραιότητες.
• Εξηγήστε με σαφήνεια πότε ο φόρτος σας είναι μεγαλύτερος από αυτόν που μπορείτε να διαχειριστείτε.
• Μάθετε να λέτε όχι ή να διαπραγματεύεστε προθεσμίες όταν αυτό είναι εφικτό.

Για παράδειγμα, μπορείτε να πείτε:

«Μπορώ να αναλάβω αυτή την εργασία, αλλά θα χρειαστεί να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητες, καθώς οι υπόλοιπες υποχρεώσεις μου καλύπτουν ήδη τον διαθέσιμο χρόνο».

Τα όρια δεν αποτελούν ένδειξη αδιαφορίας.

Μπορούν να αποτελέσουν προϋπόθεση για μια πιο βιώσιμη επαγγελματική καθημερινότητα.

4. Σταματήστε να αντιμετωπίζετε την ξεκούραση ως ανταμοιβή

Έχετε νιώσει ποτέ ότι δεν δικαιούστε να ξεκουραστείτε επειδή δεν ολοκληρώσατε όλα όσα είχατε προγραμματίσει;

Για ορισμένους ανθρώπους, η ξεκούραση συνοδεύεται από ενοχή.

Ακόμη κι όταν έχουν δουλέψει πολλές ώρες, σκέφτονται ότι θα μπορούσαν να είχαν κάνει κάτι περισσότερο.

Έτσι, ο ελεύθερος χρόνος μετατρέπεται σε μια διαρκή προσπάθεια να απομακρύνουν τις σκέψεις για τις εκκρεμότητες.

Η ξεκούραση, όμως, δεν χρειάζεται να κερδίζεται μέσα από την εξάντληση.

Είναι μέρος της φροντίδας της ψυχικής και σωματικής υγείας.

Προσπαθήστε να εντάξετε στην καθημερινότητά σας μικρά διαστήματα πραγματικής αποφόρτισης. Μπορεί να είναι ένας περίπατος, λίγος χρόνος χωρίς οθόνες, μια δραστηριότητα που απολαμβάνετε ή η επαφή με έναν άνθρωπο που σας κάνει να αισθάνεστε άνετα.

Δεν χρειάζεται κάθε ελεύθερη στιγμή να είναι παραγωγική.

Έχετε δικαίωμα να ξεκουράζεστε ακόμη κι όταν υπάρχουν πράγματα που θα μπορούσατε να κάνετε.

5. Μάθετε να ηρεμείτε το σώμα σας όταν αυξάνεται η ένταση

Το εργασιακό στρες δεν επηρεάζει μόνο τις σκέψεις μας.

Μπορεί να εκδηλωθεί μέσα από ταχυκαρδία, μυϊκή ένταση, ανησυχία, γρήγορη αναπνοή ή την αίσθηση ότι πρέπει να παραμείνουμε συνεχώς σε εγρήγορση.

Σε αυτές τις στιγμές, μπορεί να βοηθήσει μια σύντομη πρακτική αναπνοής.

Δοκιμάστε να καθίσετε σε μια άνετη θέση, να χαλαρώσετε τους ώμους σας και να αναπνέετε ήρεμα, χωρίς να πιέζετε την αναπνοή σας. Αφήστε την εκπνοή να διαρκεί λίγο περισσότερο από την εισπνοή, εφόσον αυτό σας είναι άνετο.

Συνεχίστε για ένα ή δύο λεπτά, παρατηρώντας την αναπνοή και την ένταση στο σώμα σας.

Ο στόχος δεν είναι να εξαφανίσετε αμέσως κάθε δυσάρεστο συναίσθημα.

Είναι να δημιουργήσετε μια μικρή παύση ανάμεσα στην ένταση και στην αντίδρασή σας.

Τεχνικές χαλάρωσης, ενσυνειδητότητας και γνωσιακής-συμπεριφορικής προσέγγισης περιλαμβάνονται στις ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις που εξετάζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την υποστήριξη της ψυχικής υγείας στην εργασία (WHO, 2022).

Αν μια τεχνική αναπνοής σας προκαλεί δυσφορία, μην την πιέζετε. Μπορείτε να δοκιμάσετε έναν ήρεμο περίπατο, να στρέψετε την προσοχή σας στο περιβάλλον ή να ζητήσετε καθοδήγηση από επαγγελματία ψυχικής υγείας.

6. Προστατεύστε τον ύπνο και τη σωματική σας δραστηριότητα

Όταν το εργασιακό στρες αυξάνεται, ο ύπνος και η σωματική δραστηριότητα είναι συχνά από τα πρώτα πράγματα που παραμελούμε.

Μένουμε ξύπνιοι για να ολοκληρώσουμε ακόμη μία υποχρέωση. Αφιερώνουμε λιγότερο χρόνο στην κίνηση. Περιορίζουμε τις δραστηριότητες που μας βοηθούν να αποφορτιζόμαστε.

Ωστόσο, η επαρκής ξεκούραση και η τακτική σωματική δραστηριότητα μπορούν να υποστηρίξουν την ψυχική ευεξία.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας περιλαμβάνει τη σωματική δραστηριότητα μεταξύ των παρεμβάσεων που μπορούν να εξεταστούν για τη βελτίωση της ψυχικής υγείας και της εργασιακής ικανότητας (WHO, 2022).

Δεν χρειάζεται να ξεκινήσετε με απαιτητικά προγράμματα.

Μπορείτε να αρχίσετε με έναν σύντομο καθημερινό περίπατο, με πιο σταθερό ωράριο ύπνου ή με την προστασία ενός συγκεκριμένου διαστήματος πριν από τον ύπνο, χωρίς επαγγελματικά μηνύματα.

Το σημαντικό είναι να δημιουργήσετε συνθήκες που επιτρέπουν στον οργανισμό σας να ανακάμπτει.

7. Μη μετατρέπετε κάθε επαγγελματικό λάθος σε προσωπική αποτυχία

Ένα λάθος στη δουλειά μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογα έντονο άγχος όταν συνδέεται με την προσωπική μας αξία.

Αντί να σκεφτούμε «έκανα ένα λάθος και μπορώ να το διορθώσω», μπορεί να καταλήξουμε στο συμπέρασμα:

«Δεν είμαι αρκετά καλός».

«Δεν αξίζω τη θέση μου».

«Οι άλλοι θα καταλάβουν ότι δεν είμαι ικανός».

Η διαφορά ανάμεσα σε αυτές τις δύο προσεγγίσεις είναι σημαντική.

Στην πρώτη περίπτωση, αξιολογούμε μια συγκεκριμένη κατάσταση.

Στη δεύτερη, μετατρέπουμε μια δυσκολία σε συνολική κρίση για τον εαυτό μας.

Όταν παρατηρείτε ότι συμβαίνει αυτό, προσπαθήστε να αναρωτηθείτε:

• Ποια είναι τα πραγματικά δεδομένα της κατάστασης;
• Υπάρχει κάποια άλλη εξήγηση για αυτό που συνέβη;
• Θα έκρινα έναν συνάδελφο με την ίδια αυστηρότητα;
• Τι μπορώ να μάθω από αυτή την εμπειρία χωρίς να υποτιμήσω τον εαυτό μου;

Η ανάπτυξη μιας πιο ρεαλιστικής και λιγότερο επικριτικής στάσης απέναντι στον εαυτό μας μπορεί να συμβάλει στη μείωση της περιττής ψυχολογικής επιβάρυνσης.

Δεν χρειάζεται να είστε τέλειοι για να είστε ικανοί.

8. Μιλήστε για τον φόρτο εργασίας σας και ζητήστε υποστήριξη

Μερικές φορές προσπαθούμε να διαχειριστούμε μόνοι μας μια κατάσταση που χρειάζεται αλλαγές στο εργασιακό περιβάλλον.

Μπορεί να εργαζόμαστε με ανεπαρκές προσωπικό, να αναλαμβάνουμε συνεχώς νέες αρμοδιότητες ή να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μη ρεαλιστικές προθεσμίες.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι τεχνικές χαλάρωσης και η καλύτερη οργάνωση του χρόνου δεν αρκούν από μόνες τους.

Χρειάζεται να εξετάσουμε τι μπορεί να αλλάξει στις ίδιες τις συνθήκες εργασίας.

Όπου είναι εφικτό, συζητήστε με τον προϊστάμενό σας τις προτεραιότητες, τον διαθέσιμο χρόνο και τις υποχρεώσεις που μπορούν να επαναπροσδιοριστούν.

Εάν αντιμετωπίζετε παρενόχληση, εκφοβισμό ή συστηματικά προσβλητική συμπεριφορά, αναζητήστε κατάλληλη υποστήριξη και ενημερωθείτε για τις διαθέσιμες διαδικασίες προστασίας στον χώρο εργασίας σας.

Η αντιμετώπιση του εργασιακού στρες δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μια ατομική προσπάθεια να αντέχετε απεριόριστη πίεση.

Οι συνθήκες εργασίας έχουν σημασία.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπογραμμίζει ότι η προστασία της ψυχικής υγείας στην εργασία απαιτεί συνδυασμό παρεμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων αλλαγών στους οργανωσιακούς παράγοντες κινδύνου και υποστήριξης των εργαζομένων (WHO, 2022).

9. Επανεξετάστε τη σχέση σας με την επιτυχία και την παραγωγικότητα

Για πολλούς ανθρώπους, η επαγγελματική επιτυχία έχει συνδεθεί στενά με την προσωπική αξία.

Νιώθουν καλά με τον εαυτό τους όταν είναι παραγωγικοί, όταν λαμβάνουν θετικά σχόλια ή όταν πετυχαίνουν τους στόχους τους.

Όταν, όμως, κάτι δεν πηγαίνει καλά, η αυτοεκτίμησή τους μπορεί να επηρεάζεται έντονα.

Έτσι, η εργασία παύει να είναι μόνο ένας τομέας της ζωής τους και γίνεται το βασικό μέτρο με το οποίο αξιολογούν τον εαυτό τους.

Αν αναγνωρίζετε αυτό το μοτίβο, αξίζει να αναρωτηθείτε:

«Ποιος είμαι πέρα από τη δουλειά μου;»

«Τι άλλο έχει αξία στη ζωή μου;»

«Μπορώ να αποδεχτώ τον εαυτό μου ακόμη κι όταν δεν αποδίδω όσο θα ήθελα;»

Αυτά τα ερωτήματα δεν σημαίνουν ότι πρέπει να εγκαταλείψετε τις φιλοδοξίες σας.

Σας προσκαλούν, όμως, να δημιουργήσετε μια πιο ισορροπημένη σχέση με την επιτυχία, ώστε η επαγγελματική σας απόδοση να μην καθορίζει αποκλειστικά το πώς αισθάνεστε για τον εαυτό σας.

10. Αναζητήστε ψυχολογική υποστήριξη όταν το άγχος επιμένει

Μπορεί να έχετε δοκιμάσει να οργανώσετε καλύτερα τον χρόνο σας, να κάνετε διαλείμματα και να μειώσετε τις σκέψεις για τη δουλειά.

Ίσως κάποιες από αυτές τις προσπάθειες να σας έχουν βοηθήσει, αλλά το άγχος να επιστρέφει.

Αυτό δεν σημαίνει ότι αποτυγχάνετε να διαχειριστείτε την κατάσταση.

Μπορεί να υπάρχουν βαθύτεροι παράγοντες που συντηρούν τη δυσκολία και χρειάζονται περισσότερο χώρο για να γίνουν κατανοητοί.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε αυτούς τους παράγοντες, να κατανοήσετε τις συναισθηματικές σας αντιδράσεις και να αναπτύξετε νέους τρόπους αντιμετώπισης.

Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι το άγχος να γίνει αφόρητο.

Μπορείτε να αναζητήσετε βοήθεια όταν απλώς παρατηρείτε ότι η καθημερινότητά σας έχει γίνει πιο δύσκολη από όσο θα θέλατε.

Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία στην αντιμετώπιση του εργασιακού στρες;

Ίσως έχετε αναρωτηθεί αν η ψυχοθεραπεία μπορεί πραγματικά να σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε το άγχος που σχετίζεται με την εργασία.

Η απάντηση είναι ότι η ψυχοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο μέσο υποστήριξης, ιδιαίτερα όταν το εργασιακό στρες είναι επίμονο, επηρεάζει τη λειτουργικότητά σας ή συνδέεται με επαναλαμβανόμενα μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς.

Δεν πρόκειται απλώς για μια συζήτηση γύρω από όσα σας δυσκολεύουν.

Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία μπορείτε να διερευνήσετε τι συμβαίνει στη δική σας περίπτωση και να αναπτύξετε πιο λειτουργικούς τρόπους διαχείρισης.

Η αποτελεσματικότητα και η κατάλληλη προσέγγιση εξαρτώνται από τις ανάγκες, τις δυσκολίες και τους στόχους κάθε ανθρώπου.

1. Να κατανοήσετε τι βρίσκεται πίσω από το άγχος σας

Δύο άνθρωποι μπορεί να εργάζονται στο ίδιο περιβάλλον, με παρόμοιες απαιτήσεις, αλλά να βιώνουν διαφορετικά επίπεδα άγχους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ένας είναι πιο δυνατός από τον άλλον.

Οι προσωπικές εμπειρίες, οι πεποιθήσεις, οι προηγούμενες σχέσεις και ο τρόπος με τον οποίο ερμηνεύουμε τις καταστάσεις μπορούν να επηρεάζουν τις αντιδράσεις μας.

Για παράδειγμα, αν έχετε μάθει ότι πρέπει να ικανοποιείτε τους πάντες για να γίνετε αποδεκτοί, μπορεί να δυσκολεύεστε ιδιαίτερα να αρνηθείτε μια επιπλέον υποχρέωση.

Αν φοβάστε έντονα την αποτυχία, μπορεί να αντιμετωπίζετε κάθε επαγγελματικό λάθος ως απειλή για την αξία σας.

Αν αισθάνεστε ότι πρέπει να έχετε πάντα τον έλεγχο, η αβεβαιότητα στον εργασιακό χώρο μπορεί να σας προκαλεί συνεχή ανησυχία.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε αυτά τα μοτίβα και να εξετάσετε αν εξακολουθούν να σας εξυπηρετούν.

2. Να αλλάξετε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζετε τις αγχογόνες σκέψεις

Σκεφτείτε μια κατάσταση στην οποία ο προϊστάμενός σας σάς ζητά να συζητήσετε για ένα λάθος που έγινε σε μια εργασία.

Μια πιθανή σκέψη είναι:

«Θα με θεωρήσει ανεπαρκή και θα χάσω τη δουλειά μου».

Αυτή η σκέψη μπορεί να ενισχύσει το άγχος, να δυσκολέψει τη συγκέντρωσή σας και να σας κάνει να αντιμετωπίσετε τη συζήτηση ως απειλή.

Μια διαφορετική προσέγγιση θα μπορούσε να είναι:

«Δεν γνωρίζω ακόμη τι θα ειπωθεί. Μπορώ να ακούσω τα σχόλια, να εξηγήσω τη δική μου πλευρά και να εξετάσω τι χρειάζεται να διορθωθεί».

Η δεύτερη σκέψη δεν εγγυάται ότι η συζήτηση θα είναι εύκολη ή ότι δεν υπάρχουν πραγματικοί επαγγελματικοί κίνδυνοι.

Σας βοηθά, όμως, να διαχωρίσετε τα δεδομένα από τις προβλέψεις και να αντιμετωπίσετε την κατάσταση με μεγαλύτερη ψυχραιμία.

Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (Cognitive Behavioral Therapy – CBT) αποτελεί μία από τις προσεγγίσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν για την κατανόηση και την τροποποίηση μη λειτουργικών μοτίβων σκέψης και συμπεριφοράς.

Οι σχετικές ερευνητικές ανασκοπήσεις υποστηρίζουν τη χρήση ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων των γνωσιακών-συμπεριφορικών προσεγγίσεων, για την υποστήριξη της ψυχικής υγείας των εργαζομένων. Ωστόσο, τα διαθέσιμα ευρήματα διαφέρουν ως προς το μέγεθος του αποτελέσματος και τη βεβαιότητα των στοιχείων, επομένως δεν δικαιολογούν υποσχέσεις ότι μία συγκεκριμένη παρέμβαση θα λειτουργήσει το ίδιο για όλους (Miguel et al., 2023).

3. Να μάθετε να θέτετε όρια χωρίς να κυριαρχεί η ενοχή

Η δυσκολία να πούμε όχι δεν αφορά πάντα την έλλειψη διεκδικητικότητας.

Μερικές φορές, πίσω από αυτήν υπάρχει ο φόβος της απόρριψης, η ανάγκη επιβεβαίωσης ή η πεποίθηση ότι πρέπει να είμαστε συνεχώς χρήσιμοι για να αξίζουμε την αποδοχή των άλλων.

Στην ψυχοθεραπεία μπορείτε να διερευνήσετε τι σημαίνει για εσάς το να απογοητεύσετε κάποιον, να εκφράσετε μια διαφορετική άποψη ή να αναγνωρίσετε ότι οι δυνατότητές σας έχουν όρια.

Μπορείτε επίσης να εξασκηθείτε σε πιο σαφείς τρόπους επικοινωνίας, ώστε να εκφράζετε τις ανάγκες σας χωρίς επιθετικότητα αλλά και χωρίς να παραμερίζετε διαρκώς τον εαυτό σας.

Ο στόχος δεν είναι να πάψετε να ενδιαφέρεστε για τους άλλους.

Είναι να μπορείτε να ενδιαφέρεστε και για τον εαυτό σας.

4. Να μειώσετε την τελειομανία και τον φόβο της αποτυχίας

Η επιθυμία να κάνετε καλά τη δουλειά σας μπορεί να αποτελεί σημαντικό κίνητρο.

Όταν, όμως, η επιτυχία συνδέεται με την απαίτηση να μην κάνετε ποτέ λάθος, η εργασία μπορεί να γίνει μια διαρκής δοκιμασία.

Μπορεί να ελέγχετε επανειλημμένα την ίδια εργασία, να δυσκολεύεστε να ολοκληρώσετε ένα έργο επειδή τίποτα δεν σας φαίνεται αρκετά καλό ή να περνάτε ώρες αναλύοντας μια παρατήρηση.

Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία μπορείτε να εξετάσετε πώς δημιουργήθηκαν αυτές οι προσδοκίες και πώς επηρεάζουν τη σημερινή σας ζωή.

Σταδιακά, μπορείτε να αναπτύξετε μια πιο ρεαλιστική αντίληψη για την επιτυχία, τα λάθη και την προσωπική σας αξία.

Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψετε την προσπάθεια για εξέλιξη.

Μπορείτε να επιδιώκετε την πρόοδο χωρίς να αντιμετωπίζετε κάθε ατέλεια ως αποτυχία.

5. Να δημιουργήσετε μια διαφορετική σχέση με την εργασία σας

Η ψυχοθεραπεία δεν έχει ως στόχο να σας κάνει να αντέχετε περισσότερη πίεση ανεξάρτητα από τις συνθήκες.

Μπορεί να σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε τι χρειάζεστε για να αισθάνεστε καλύτερα, ποιες αλλαγές είναι εφικτές και ποιες συνθήκες δεν είναι πλέον βιώσιμες για εσάς.

Μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να διακρίνετε τι επιθυμείτε πραγματικά από όσα αισθάνεστε ότι πρέπει να κάνετε για να ανταποκριθείτε στις προσδοκίες των άλλων.

Για ορισμένους ανθρώπους, αυτό σημαίνει να μάθουν να θέτουν όρια.

Για άλλους, σημαίνει να μειώσουν την αυτοκριτική, να διαχειριστούν τον φόβο της αποτυχίας ή να αναζητήσουν περισσότερη υποστήριξη.

Σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να χρειάζεται να εξετάσουν σοβαρά αν το υπάρχον εργασιακό περιβάλλον επιτρέπει μια υγιή καθημερινότητα.

Η θεραπευτική διαδικασία δεν προσφέρει μία προκαθορισμένη απάντηση για όλους.

Μπορεί, όμως, να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε να κατανοήσετε καλύτερα τον εαυτό σας και να πάρετε αποφάσεις με μεγαλύτερη επίγνωση.

Τι δείχνουν οι επιστημονικές έρευνες για την αντιμετώπιση του εργασιακού στρες;

Η επιστημονική έρευνα εξετάζει όλο και περισσότερο ποιες παρεμβάσεις μπορούν να υποστηρίξουν την ψυχική υγεία στον εργασιακό χώρο.

Μια σημαντική ανασκόπηση-ομπρέλα των Miguel και συνεργατών (2023), η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Occupational and Environmental Medicine, συγκέντρωσε και αξιολόγησε ευρήματα από μετα-αναλύσεις σχετικά με παρεμβάσεις για την υποστήριξη της ψυχικής υγείας των εργαζομένων.

Οι ερευνητές εντόπισαν 16 μετα-αναλύσεις, με συνολικά 66 συγκεντρωτικά μεγέθη επίδρασης. Τα ευρήματα ήταν ενθαρρυντικά για την αξιοποίηση ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων στην πρόληψη και στην έγκαιρη αντιμετώπιση των δυσκολιών ψυχικής υγείας.

Ωστόσο, η βεβαιότητα των στοιχείων ήταν χαμηλή ή πολύ χαμηλή για σχεδόν όλες τις εξεταζόμενες εκβάσεις. Αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα χρειάζεται να ερμηνεύονται με προσοχή και ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα.

Οι συγγραφείς επισημαίνουν, επομένως, τη σημασία της αξιοποίησης παρεμβάσεων που στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, χωρίς να θεωρούμε ότι μία προσέγγιση είναι εξίσου αποτελεσματική για κάθε εργαζόμενο (Miguel et al., 2023).

Αντίστοιχα, οι κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την ψυχική υγεία στην εργασία περιλαμβάνουν παρεμβάσεις που αφορούν τόσο το άτομο όσο και το εργασιακό περιβάλλον.

Στις ατομικές παρεμβάσεις περιλαμβάνονται προσεγγίσεις διαχείρισης του στρες που βασίζονται, μεταξύ άλλων, στη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία και στην ενσυνειδητότητα. Παράλληλα, ο οργανισμός υπογραμμίζει την ανάγκη αντιμετώπισης των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στον χώρο εργασίας (WHO, 2022).

Το συμπέρασμα είναι σημαντικό:

Η αντιμετώπιση του εργασιακού στρες μπορεί να απαιτεί τόσο προσωπικές αλλαγές όσο και αλλαγές στις συνθήκες που δημιουργούν την πίεση.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τις αντιδράσεις σας, να αναπτύξετε δεξιότητες διαχείρισης και να αναγνωρίσετε τις ανάγκες σας. Δεν μπορεί, όμως, να υποκαταστήσει τις απαραίτητες αλλαγές όταν το πρόβλημα βρίσκεται σε ένα επιβαρυντικό ή μη ασφαλές εργασιακό περιβάλλον.

Γιατί δεν αρκεί πάντα να οργανώσετε καλύτερα τον χρόνο σας;

Όταν το εργασιακό στρες γίνεται έντονο, η πρώτη μας αντίδραση είναι συχνά να προσπαθήσουμε περισσότερο.

Να οργανωθούμε καλύτερα.

Να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί.

Να μάθουμε να προλαβαίνουμε περισσότερα.

Να διαχειριστούμε καλύτερα τον χρόνο μας.

Αυτές οι προσπάθειες μπορούν να είναι χρήσιμες όταν το πρόβλημα σχετίζεται με την οργάνωση ή τις προτεραιότητες.

Τι γίνεται, όμως, όταν ήδη εργάζεστε πολλές ώρες, όταν οι απαιτήσεις είναι περισσότερες από τον διαθέσιμο χρόνο ή όταν αισθάνεστε ότι πρέπει να αποδεικνύετε διαρκώς την αξία σας;

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η προσπάθεια να γίνετε ακόμη πιο παραγωγικοί μπορεί να ενισχύσει την εξάντληση αντί να σας ανακουφίσει.

Ίσως, λοιπόν, χρειάζεται να αλλάξει το ερώτημα.

Όχι μόνο:

«Πώς θα καταφέρω να κάνω περισσότερα;»

Αλλά και:

«Πώς μπορώ να εργαστώ με τρόπο που να μην εξαντλεί συστηματικά τις δυνάμεις μου;»

«Τι χρειάζομαι για να αισθάνομαι μεγαλύτερη ασφάλεια και ισορροπία;»

«Ποιες προσδοκίες είναι πραγματικά δικές μου και ποιες προσπαθώ να ικανοποιήσω από φόβο μήπως απογοητεύσω τους άλλους;»

«Τι πρέπει να αλλάξει στις συνθήκες εργασίας μου;»

Μερικές φορές, η ουσιαστική βελτίωση δεν προκύπτει επειδή μαθαίνουμε να αντέχουμε περισσότερα.

Προκύπτει επειδή μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε καλύτερα τις ανάγκες μας, να φροντίζουμε τον εαυτό μας και να διεκδικούμε πιο βιώσιμες συνθήκες.

Πότε χρειάζεται να ζητήσετε βοήθεια για το εργασιακό στρες;

Δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο επίπεδο άγχους που πρέπει να φτάσετε πριν αναζητήσετε υποστήριξη.

Αξίζει να εξετάσετε το ενδεχόμενο να απευθυνθείτε σε επαγγελματία ψυχικής υγείας όταν:

• Το άγχος επιμένει και δυσκολεύεστε να το διαχειριστείτε μόνοι σας.
• Η δουλειά καταλαμβάνει μεγάλο μέρος των σκέψεών σας ακόμη και εκτός ωραρίου.
• Ο ύπνος και η ξεκούρασή σας έχουν επηρεαστεί.
• Αισθάνεστε συχνά ευερεθιστότητα, ένταση ή συναισθηματική εξάντληση.
• Οι επαγγελματικές δυσκολίες επηρεάζουν τις προσωπικές σας σχέσεις.
• Φοβάστε έντονα τα λάθη ή την αξιολόγηση των άλλων.
• Δυσκολεύεστε να θέσετε όρια και αναλαμβάνετε περισσότερες υποχρεώσεις από όσες μπορείτε να διαχειριστείτε.
• Αισθάνεστε ότι έχετε χάσει το ενδιαφέρον ή την ικανοποίησή σας από την καθημερινότητα.
• Έχετε προσπαθήσει να αλλάξετε συνήθειες, αλλά η δυσφορία επιμένει.

Η αναζήτηση ψυχολογικής υποστήριξης δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να τα καταφέρετε.

Σημαίνει ότι αναγνωρίζετε πως η ψυχική σας υγεία αξίζει φροντίδα.

Εάν τα συμπτώματα είναι έντονα, επιδεινώνονται ή επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργικότητά σας, είναι σημαντικό να αναζητήσετε κατάλληλη επαγγελματική αξιολόγηση. Επίμονα ή νέα σωματικά συμπτώματα δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στο στρες, καθώς μπορεί να χρειάζονται και ιατρική διερεύνηση.

Μπορείτε να νιώσετε ξανά καλύτερα χωρίς να αλλάξετε ολόκληρη τη ζωή σας;

Όταν αισθανόμαστε εγκλωβισμένοι στο εργασιακό στρες, μπορεί να πιστεύουμε ότι η μόνη λύση είναι μια ριζική αλλαγή.

Να παραιτηθούμε.

Να αλλάξουμε επάγγελμα.

Να ξεκινήσουμε από την αρχή.

Κάποιες φορές, πράγματι, μια αλλαγή στο εργασιακό περιβάλλον μπορεί να είναι απαραίτητη.

Άλλες φορές, όμως, η βελτίωση μπορεί να αρχίσει με μικρότερα αλλά ουσιαστικά βήματα.

Με το να αναγνωρίσετε ότι έχετε εξαντληθεί.

Με το να επιτρέψετε στον εαυτό σας να ξεκουραστεί χωρίς ενοχές.

Με το να μιλήσετε για τον φόρτο εργασίας σας.

Με το να σταματήσετε να αντιμετωπίζετε κάθε λάθος ως προσωπική αποτυχία.

Με το να ζητήσετε βοήθεια αντί να προσπαθείτε να τα διαχειριστείτε όλα μόνοι σας.

Και με το να αρχίσετε να εξετάζετε γιατί είναι τόσο δύσκολο να βάλετε τον εαυτό σας στις προτεραιότητές σας.

Η αλλαγή δεν χρειάζεται να γίνει από τη μία ημέρα στην άλλη.

Μπορεί να ξεκινήσει από τη στιγμή που θα αναγνωρίσετε ότι ο τρόπος με τον οποίο ζείτε και εργάζεστε σήμερα δεν σας προσφέρει την ισορροπία που χρειάζεστε.

Και ότι αξίζετε να αναζητήσετε κάτι διαφορετικό.

Δεν χρειάζεται να συνεχίσετε να ζείτε με διαρκή πίεση

Το εργασιακό στρες μπορεί σταδιακά να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο κοιμάστε, σκέφτεστε, αισθάνεστε και σχετίζεστε με τους ανθρώπους γύρω σας.

Μπορεί να σας κάνει να αμφισβητείτε τις ικανότητές σας, να αισθάνεστε ότι δεν κάνετε ποτέ αρκετά ή να δυσκολεύεστε να απολαύσετε στιγμές που παλαιότερα σας έδιναν χαρά.

Όμως, το γεγονός ότι δυσκολεύεστε σήμερα δεν σημαίνει ότι θα αισθάνεστε έτσι για πάντα.

Υπάρχουν τρόποι να κατανοήσετε τι σας επιβαρύνει, να αναπτύξετε νέες δεξιότητες αντιμετώπισης και να δημιουργήσετε μια πιο υγιή σχέση με την εργασία σας.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να διερευνήσετε τις δυσκολίες σας, να αναγνωρίσετε τα μοτίβα που σας κρατούν εγκλωβισμένους στην πίεση και να αναζητήσετε αλλαγές που ανταποκρίνονται στις δικές σας ανάγκες.

Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι να εξαντληθείτε για να φροντίσετε τον εαυτό σας.

Η ψυχική σας ηρεμία δεν είναι πολυτέλεια που δικαιούστε μόνο όταν τελειώσουν όλες οι υποχρεώσεις σας. Είναι ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής σας που αξίζει να προστατεύσετε.

Αν αισθάνεστε ότι το εργασιακό στρες έχει αρχίσει να επηρεάζει την καθημερινότητά σας, η αναζήτηση επαγγελματικής υποστήριξης μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς μια πιο ισορροπημένη ζωή.

---

Συχνές ερωτήσεις για το εργασιακό στρες

Τι είναι το εργασιακό στρες;

Το εργασιακό στρες είναι η αντίδραση που μπορεί να εμφανιστεί όταν οι απαιτήσεις της εργασίας προκαλούν έντονη ή παρατεταμένη πίεση. Μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση, τη συγκέντρωση, τον ύπνο, τη σωματική υγεία και τις προσωπικές σχέσεις.

Ποιοι είναι οι πιο συχνοί τρόποι αντιμετώπισης του εργασιακού στρες;

Η αντιμετώπιση του εργασιακού στρες μπορεί να περιλαμβάνει την αναγνώριση των αιτιών του, τη δημιουργία ορίων μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής, τη βελτίωση του ύπνου, τη σωματική δραστηριότητα, τεχνικές χαλάρωσης και την αναζήτηση ψυχολογικής υποστήριξης. Όταν το πρόβλημα σχετίζεται με επιβαρυντικές συνθήκες εργασίας, μπορεί να απαιτούνται και οργανωσιακές αλλαγές.

Μπορεί η ψυχοθεραπεία να βοηθήσει στο εργασιακό στρες;

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση των παραγόντων που προκαλούν ή συντηρούν το άγχος, στην αντιμετώπιση δυσλειτουργικών μοτίβων σκέψης, στη βελτίωση της διεκδικητικής επικοινωνίας και στην ανάπτυξη πιο λειτουργικών στρατηγικών διαχείρισης. Η κατάλληλη προσέγγιση εξαρτάται από τις ανάγκες κάθε ανθρώπου.

Πώς μπορώ να μειώσω το άγχος στη δουλειά άμεσα;

Μπορείτε να δοκιμάσετε μια σύντομη παύση, ήρεμη αναπνοή, έναν μικρό περίπατο ή την καταγραφή των άμεσων προτεραιοτήτων σας. Είναι επίσης χρήσιμο να ξεχωρίσετε τι χρειάζεται πραγματικά να γίνει σήμερα από όσα μπορούν να περιμένουν. Εάν το άγχος είναι επίμονο ή έντονο, οι σύντομες τεχνικές ανακούφισης δεν υποκαθιστούν την ουσιαστική αντιμετώπιση των αιτιών του.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ εργασιακού στρες και burnout;

Το εργασιακό στρες αφορά την αντίδραση στις απαιτήσεις της εργασίας. Το burnout συνδέεται με το χρόνιο εργασιακό στρες που δεν έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και χαρακτηρίζεται από εξάντληση, ψυχική αποστασιοποίηση ή αρνητισμό απέναντι στην εργασία και μειωμένη επαγγελματική αποτελεσματικότητα.

Πότε πρέπει να απευθυνθώ σε ψυχολόγο για το εργασιακό στρες;

Όταν το άγχος επιμένει, επηρεάζει τον ύπνο, τη διάθεση ή τις σχέσεις σας ή δυσκολεύεστε να λειτουργήσετε όπως συνήθως, αξίζει να αναζητήσετε επαγγελματική υποστήριξη. Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι να αισθανθείτε ότι δεν αντέχετε άλλο.

Μπορεί να αντιμετωπιστεί το εργασιακό στρες χωρίς να αλλάξω δουλειά;

Σε αρκετές περιπτώσεις, η βελτίωση μπορεί να αρχίσει με αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης του άγχους, στην επικοινωνία, στα προσωπικά όρια και στην καθημερινή αποκατάσταση. Ωστόσο, όταν οι συνθήκες εργασίας είναι συστηματικά επιβαρυντικές ή μη ασφαλείς, μπορεί να χρειάζονται ουσιαστικές αλλαγές στο εργασιακό περιβάλλον. Δεν υπάρχει μία λύση που να είναι κατάλληλη για όλους.

---

Βιβλιογραφία

Miguel, C., Amarnath, A., Akhtar, A., Malik, A., Baranyi, G., Barbui, C., Karyotaki, E., & Cuijpers, P. (2023). Universal, selective and indicated interventions for supporting mental health at the workplace: An umbrella review of meta-analyses. Occupational and Environmental Medicine, 80(4), 225–236. https://doi.org/10.1136/oemed-2022-108698

World Health Organization. (2019, May 28). Burn-out an occupational phenomenon: International Classification of Diseases. https://www.who.int/news/item/28-05-2019-burn-out-an-occupational-phenomenon-international-classification-of-diseases

World Health Organization. (2022). WHO guidelines on mental health at work. https://www.who.int/publications/i/item/9789240053052

Δεν χρειάζεται να αφήνετε το εργασιακό στρες να καθορίζει τη ζωή σας

Αν αισθάνεστε ότι η δουλειά σάς εξαντλεί ψυχικά, ότι το άγχος σάς ακολουθεί ακόμη και όταν επιστρέφετε στο σπίτι ή ότι δυσκολεύεστε να βρείτε ξανά την ισορροπία σας, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσετε αυτές τις δυσκολίες μόνοι σας.

Η ψυχική σας ηρεμία αξίζει την ίδια φροντίδα που αφιερώνετε στην εργασία και στις υποχρεώσεις σας.

Μέσα από την ψυχοθεραπεία, μπορείτε να κατανοήσετε βαθύτερα τι σας προκαλεί πίεση, να αναγνωρίσετε τα μοτίβα που ενισχύουν το άγχος σας και να αναπτύξετε πιο λειτουργικούς τρόπους διαχείρισης των επαγγελματικών απαιτήσεων. Σταδιακά, μπορείτε να μάθετε να θέτετε υγιή όρια, να αντιμετωπίζετε την αυτοκριτική με μεγαλύτερη κατανόηση και να δημιουργείτε περισσότερο χώρο για τις προσωπικές σας ανάγκες.

Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι να φτάσετε στα όριά σας για να ζητήσετε βοήθεια. Η αναγνώριση της δυσκολίας σας μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς μια πιο ισορροπημένη καθημερινότητα.

Αν νιώθετε ότι ήρθε η στιγμή να φροντίσετε περισσότερο τον εαυτό σας, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου για να συζητήσουμε τις ανάγκες σας και τη δυνατότητα έναρξης ψυχοθεραπευτικών συνεδριών.

Αξίζετε να ζείτε και να εργάζεστε χωρίς να αισθάνεστε ότι βρίσκεστε διαρκώς υπό πίεση.