Εργασιακό Στρες: Όταν η δουλειά δεν μένει πια στη δουλειά

Κλείνετε τον υπολογιστή, αλλά το μυαλό σας συνεχίζει να δουλεύει.

Επιστρέφετε στο σπίτι, αλλά σκέφτεστε ακόμη εκείνο το email που δεν απαντήσατε. Τη συνάντηση της επόμενης ημέρας. Την προθεσμία που πλησιάζει. Τη συζήτηση με τον προϊστάμενο. Όσα δεν προλάβατε σήμερα και όλα όσα πρέπει να γίνουν αύριο.

Το βράδυ είστε εξαντλημένοι, αλλά δυσκολεύεστε να χαλαρώσετε.

Το πρωί, πριν ακόμη φτάσετε στη δουλειά, αισθάνεστε ήδη πίεση.

Και κάποια στιγμή αρχίζετε να αναρωτιέστε:

«Μήπως τελικά δεν μπορώ να διαχειριστώ το άγχος μου;»

Ίσως όμως η σωστή ερώτηση να είναι διαφορετική:

Πόσο εργασιακό στρες προσπαθείτε να διαχειριστείτε καθημερινά;

Το στρες στην εργασία δεν είναι απλώς μια «δύσκολη εβδομάδα». Όταν η πίεση γίνεται συνεχής και οι απαιτήσεις μοιάζουν μεγαλύτερες από τους διαθέσιμους πόρους μας, μπορεί να αρχίσει να επηρεάζει το σώμα, τη διάθεση, τις σχέσεις, τον ύπνο και τελικά ολόκληρη την καθημερινότητά μας.

Και τότε η δουλειά παύει να τελειώνει όταν τελειώνει το ωράριο.

---

Τι είναι το εργασιακό στρες;

Το στρες αποτελεί μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού όταν καλούμαστε να ανταποκριθούμε σε απαιτήσεις ή προκλήσεις.

Ένα ορισμένο επίπεδο πίεσης δεν είναι απαραίτητα αρνητικό. Μια απαιτητική εργασία μπορεί να μας κινητοποιήσει, να μας δώσει αίσθηση σκοπού και να μας βοηθήσει να εξελιχθούμε.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η πίεση γίνεται έντονη, παρατεταμένη ή δύσκολα διαχειρίσιμη.

Η EU-OSHA περιγράφει το εργασιακό στρες ως ένα μοτίβο συναισθηματικών, γνωστικών, συμπεριφορικών και φυσιολογικών αντιδράσεων σε δυσμενείς πλευρές του περιεχομένου, της οργάνωσης και του περιβάλλοντος της εργασίας. Χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα διέγερσης και δυσφορίας και συχνά από την αίσθηση ότι το άτομο δυσκολεύεται να ανταποκριθεί (EU-OSHA, 2026).

Με απλά λόγια:

Το εργασιακό στρες δεν αφορά μόνο το πόσο πολύ δουλεύουμε. Αφορά και το πώς βιώνουμε τις απαιτήσεις της εργασίας σε σχέση με τους πόρους, τον έλεγχο και την υποστήριξη που διαθέτουμε.

---

Πώς καταλαβαίνω ότι έχω εργασιακό στρες;

Το εργασιακό στρες δεν εμφανίζεται πάντα ως μια ξεκάθαρη σκέψη:

«Έχω άγχος από τη δουλειά μου.»

Πολλές φορές εμφανίζεται μέσα από μικρές αλλαγές που αρχικά αγνοούμε.

Μπορεί να αρχίσετε να ξυπνάτε κουρασμένοι.

Να εκνευρίζεστε πιο εύκολα.

Να δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε.

Να ανοίγετε τα επαγγελματικά email το βράδυ «για ένα λεπτό» και τελικά να σκέφτεστε τη δουλειά για την επόμενη ώρα.

Να αισθάνεστε ενοχές όταν ξεκουράζεστε.

Ή να περιμένετε από τη Δευτέρα την Παρασκευή, μόνο και μόνο για να διαπιστώσετε ότι ούτε το Σαββατοκύριακο καταφέρνετε πραγματικά να χαλαρώσετε.

Συχνά συμπτώματα εργασιακού στρες μπορεί να είναι:

• συνεχής κόπωση,
• δυσκολία στον ύπνο,
• πονοκέφαλοι ή μυϊκή ένταση,
• ταχυκαρδία ή αίσθημα έντονης σωματικής διέγερσης,
• γαστρεντερικές ενοχλήσεις,
• ευερεθιστότητα,
• ανησυχία,
• δυσκολία συγκέντρωσης,
• μειωμένη διάθεση,
• αίσθημα ότι είστε συνεχώς «σε εγρήγορση»,
• δυσκολία να αποσυνδεθείτε από τη δουλειά,
• μειωμένο ενδιαφέρον ή ικανοποίηση από την εργασία,
• αναβλητικότητα ή δυσκολία λήψης αποφάσεων,
• μεγαλύτερη ανάγκη απομόνωσης μετά τη δουλειά.

Ένα μεμονωμένο σύμπτωμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αντιμετωπίζετε πρόβλημα εργασιακού στρες. Όταν όμως πολλά από αυτά επιμένουν και αρχίζουν να επηρεάζουν τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής σας, αξίζει να τους δώσετε προσοχή.

---

«Μα όλοι αγχώνονται στη δουλειά»

Ναι.

Αλλά δεν βιώνουν όλοι το ίδιο επίπεδο πίεσης, ούτε εργάζονται όλοι κάτω από τις ίδιες συνθήκες.

Αυτό είναι σημαντικό γιατί συχνά αντιμετωπίζουμε το εργασιακό στρες αποκλειστικά ως προσωπική αδυναμία:

«Πρέπει να γίνω πιο οργανωμένος.»

«Πρέπει να είμαι πιο δυνατός.»

«Οι άλλοι τα καταφέρνουν. Γιατί εγώ δυσκολεύομαι;»

Όμως το εργασιακό στρες δεν εξαρτάται μόνο από το άτομο.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει ως κινδύνους για την ψυχική υγεία στην εργασία παράγοντες όπως ο υπερβολικός φόρτος και ρυθμός εργασίας, η υποστελέχωση, τα μεγάλα ή άκαμπτα ωράρια, ο περιορισμένος έλεγχος πάνω στην εργασία, η ανεπαρκής υποστήριξη, η ασαφής επαγγελματική θέση, η εργασιακή ανασφάλεια, η παρενόχληση και οι συγκρουόμενες απαιτήσεις εργασίας και προσωπικής ζωής (WHO, 2024).

Άρα το ερώτημα δεν είναι πάντα:

«Γιατί δεν αντέχω περισσότερο;»

Μερικές φορές χρειάζεται να ρωτήσουμε:

«Είναι αυτά που προσπαθώ να αντέξω βιώσιμα;»

---

Γιατί δεν μπορώ να σταματήσω να σκέφτομαι τη δουλειά;

Είναι 22:30.

Βρίσκεστε στο σπίτι.

Και ξαφνικά θυμάστε κάτι που πρέπει να κάνετε αύριο.

Παίρνετε το κινητό.

Ανοίγετε το email.

Βλέπετε ένα καινούργιο μήνυμα.

Απαντάτε.

Και χωρίς να το καταλάβετε, βρίσκεστε ξανά νοητικά στη δουλειά.

Αυτό είναι ένα από τα προβλήματα της σύγχρονης εργασίας: η φυσική απομάκρυνση από τον χώρο εργασίας δεν σημαίνει απαραίτητα και ψυχολογική αποσύνδεση από αυτόν.

Το μυαλό μπορεί να συνεχίζει να επεξεργάζεται εκκρεμότητες, συγκρούσεις, deadlines και πιθανά προβλήματα πολύ μετά το τέλος του ωραρίου.

Όταν αυτό συμβαίνει περιστασιακά, δεν είναι απαραίτητα ανησυχητικό.

Όταν όμως συμβαίνει καθημερινά, ο χρόνος που υποτίθεται ότι προορίζεται για αποκατάσταση αρχίζει να μετατρέπεται σε προέκταση της εργάσιμης ημέρας.

---

Εργασιακό στρες και σώμα: όταν η πίεση δεν μένει μόνο στο μυαλό

Το άγχος δεν είναι μόνο σκέψη.

Είναι και σωματική εμπειρία.

Όταν ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται μια κατάσταση ως απαιτητική ή απειλητική, ενεργοποιούνται φυσιολογικοί μηχανισμοί που μας προετοιμάζουν να ανταποκριθούμε.

Για μικρά χρονικά διαστήματα αυτή η αντίδραση μπορεί να είναι χρήσιμη.

Όταν όμως το σώμα βρίσκεται συνεχώς σε κατάσταση αυξημένης έντασης χωρίς επαρκή χρόνο αποκατάστασης, μπορεί να αρχίσετε να αισθάνεστε ότι δεν «κατεβάζετε διακόπτη» ποτέ.

Μπορεί να ξαπλώνετε αλλά το σώμα να παραμένει σε ένταση.

Να είστε κουρασμένοι αλλά όχι ήρεμοι.

Να βρίσκεστε σε διακοπές και να χρειάζεστε ημέρες μέχρι να αισθανθείτε ότι πραγματικά σταματήσατε να δουλεύετε.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η ξεκούραση δεν είναι πολυτέλεια.

Είναι μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας αποκατάστασης.

---

Εργασιακό στρες ή burnout; Δεν είναι ακριβώς το ίδιο

Οι όροι συχνά χρησιμοποιούνται σαν να σημαίνουν το ίδιο πράγμα.

Δεν είναι όμως ταυτόσημοι.

Το εργασιακό στρες μπορεί να εμφανιστεί όταν οι απαιτήσεις της εργασίας βιώνονται ως υπερβολικές ή δύσκολα διαχειρίσιμες.

Το burnout (επαγγελματική εξουθένωση), σύμφωνα με το ICD-11 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, αποτελεί επαγγελματικό φαινόμενο που προκύπτει από χρόνιο εργασιακό στρες το οποίο δεν έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά (WHO, ICD-11).

Χαρακτηρίζεται από τρεις βασικές διαστάσεις:

1. Εξάντληση και μειωμένη ενέργεια

Αισθάνεστε ότι οι ψυχικές και σωματικές σας δυνάμεις εξαντλούνται.

2. Μεγαλύτερη ψυχική απόσταση από τη δουλειά

Μπορεί να εμφανιστεί αρνητισμός, κυνισμός ή μια αίσθηση αποστασιοποίησης από κάτι που παλαιότερα είχε νόημα.

3. Μειωμένη επαγγελματική αποτελεσματικότητα

Μπορεί να αισθάνεστε ότι δεν αποδίδετε όπως παλαιότερα ή ότι χρειάζεστε πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια για να κάνετε πράγματα που κάποτε ήταν ευκολότερα.

Είναι επίσης σημαντικό ότι ο ΠΟΥ δεν ταξινομεί το burnout ως ιατρική πάθηση αλλά ως επαγγελματικό φαινόμενο που αφορά ειδικά το εργασιακό πλαίσιο (WHO, ICD-11).

---

Μήπως είμαι απλώς τελειομανής;

Η τελειομανία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε την εργασία.

Μπορεί να εμφανίζεται με σκέψεις όπως:

«Δεν πρέπει να κάνω λάθος.»

«Πρέπει να είμαι πάντα διαθέσιμος.»

«Δεν μπορώ να πω όχι.»

«Αν δεν το κάνω τέλεια, δεν είναι αρκετά καλό.»

«Πρέπει να αποδείξω ότι αξίζω.»

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εργασία μπορεί σταδιακά να συνδεθεί όχι μόνο με την επαγγελματική απόδοση αλλά και με την προσωπική αξία.

Και τότε κάθε λάθος γίνεται πολύ μεγαλύτερο από ένα λάθος.

Μια παρατήρηση μπορεί να βιώνεται ως προσωπική απόρριψη.

Μια καθυστέρηση ως αποτυχία.

Μια ημέρα χαμηλότερης παραγωγικότητας ως απόδειξη ότι «δεν είμαι αρκετός».

Η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση αυτών των μοτίβων και στην ανάπτυξη μιας πιο λειτουργικής σχέσης με την εργασία, την επίδοση και τα προσωπικά όρια.

---

Γιατί αισθάνομαι ενοχές όταν δεν δουλεύω;

Για κάποιους ανθρώπους η ξεκούραση δεν βιώνεται πραγματικά ως ξεκούραση.

Συνοδεύεται από ενοχή.

«Θα μπορούσα να κάνω κάτι χρήσιμο τώρα.»

«Έχω τόσα πράγματα να τελειώσω.»

«Χάνω χρόνο.»

Αν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας σε αυτές τις σκέψεις, ίσως αξίζει να παρατηρήσετε κάτι:

Έχετε μάθει να συνδέετε την αξία σας με την παραγωγικότητά σας;

Όταν το «είμαι αρκετός» αρχίζει να εξαρτάται από το «κάνω αρκετά», δεν υπάρχει πραγματικό τέλος.

Γιατί πάντα υπάρχει ένα ακόμη email.

Ένα ακόμη task.

Ένας ακόμη στόχος.

Ένα ακόμη πράγμα που θα μπορούσατε να είχατε κάνει καλύτερα.

Και έτσι η ξεκούραση πρέπει συνεχώς να «κερδίζεται».

---

Τι μπορώ να κάνω για το εργασιακό στρες;

Δεν υπάρχει μία τεχνική που να εξαφανίζει το εργασιακό στρες.

Και η αντιμετώπισή του δεν πρέπει να μετατρέπεται σε ακόμη μία υποχρέωση στη λίστα:

«Πρέπει να μάθω να μην αγχώνομαι.»

Πιο χρήσιμο είναι να αρχίσετε να εξετάζετε τι ακριβώς δημιουργεί και τι συντηρεί την πίεση.

Παρατηρήστε τα προσωπικά σας προειδοποιητικά σημάδια

Πώς καταλαβαίνετε ότι έχετε αρχίσει να πιέζεστε υπερβολικά;

Είναι ο ύπνος;

Η ευερεθιστότητα;

Η ένταση στο σώμα;

Η ανάγκη να ελέγχετε συνεχώς το email;

Η αδυναμία να συγκεντρωθείτε;

Όσο νωρίτερα αναγνωρίζετε τα σημάδια, τόσο πιο εύκολο είναι να παρέμβετε πριν η εξάντληση γίνει πολύ μεγαλύτερη.

Δημιουργήστε όρια ανάμεσα στην εργασία και την προσωπική ζωή

Τα όρια δεν σημαίνουν αδιαφορία για τη δουλειά.

Σημαίνουν ότι η εργασία έχει αρχή και τέλος.

Αυτό μπορεί να σημαίνει συγκεκριμένες ώρες για επαγγελματικά email, απενεργοποίηση ειδοποιήσεων μετά το ωράριο ή μια μικρή καθημερινή διαδικασία που σηματοδοτεί:

«Η εργάσιμη ημέρα τελείωσε.»

Εξετάστε τι μπορείτε πραγματικά να ελέγξετε

Δεν μπορείτε να αλλάξετε κάθε προθεσμία, κάθε συνάδελφο ή κάθε απαίτηση.

Μπορείτε όμως να εξετάσετε:

Τι εξαρτάται από εμένα;

Πού χρειάζεται να ζητήσω βοήθεια;

Πού χρειάζεται να επικοινωνήσω ότι ο φόρτος είναι υπερβολικός;

Πού χρειάζεται να βάλω ένα όριο;

Προστατέψτε τον χρόνο αποκατάστασης

Ύπνος, σωματική δραστηριότητα, κοινωνικές σχέσεις, προσωπικός χρόνος και δραστηριότητες που προσφέρουν ευχαρίστηση δεν είναι «χαμένος χρόνος».

Είναι μέρος της ψυχικής και σωματικής αποκατάστασης.

---

Το εργασιακό στρες δεν είναι μόνο ατομική ευθύνη

Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό σημείο.

Δεν μπορούμε να ζητάμε από έναν άνθρωπο να κάνει διαλογισμό, να οργανώνει καλύτερα τον χρόνο του και να «σκέφτεται θετικά», ενώ εργάζεται σε ένα περιβάλλον με μη ρεαλιστικό φόρτο, συνεχή πίεση, έλλειψη προσωπικού, παρενόχληση ή πλήρη απουσία ελέγχου.

Η αντιμετώπιση του εργασιακού στρες έχει και ατομική και οργανωσιακή διάσταση.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει οργανωσιακές παρεμβάσεις που στοχεύουν στις ίδιες τις εργασιακές συνθήκες και στους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους και όχι αποκλειστικά στην ικανότητα του εργαζομένου να «αντέχει» περισσότερο (WHO, 2024).

Αυτό είναι σημαντικό και σε προσωπικό επίπεδο:

Δεν χρειάζεται να μετατρέψετε κάθε πρόβλημα του εργασιακού περιβάλλοντος σε προσωπική αποτυχία.

---

Πότε το εργασιακό στρες χρειάζεται περισσότερη προσοχή;

Δεν χρειάζεται να φτάσετε στην πλήρη εξάντληση για να ζητήσετε βοήθεια.

Αξίζει να δώσετε μεγαλύτερη προσοχή όταν:

• η δουλειά καταλαμβάνει τις σκέψεις σας σχεδόν συνεχώς,
• ο ύπνος σας έχει επηρεαστεί,
• αισθάνεστε διαρκή κόπωση,
• δυσκολεύεστε να χαλαρώσετε ακόμη και τις ημέρες που δεν εργάζεστε,
• έχετε αρχίσει να απομονώνεστε,
• η ευερεθιστότητα επηρεάζει τις σχέσεις σας,
• αισθάνεστε έντονο άγχος πριν από την έναρξη της εργασίας,
• η δουλειά έχει χάσει εντελώς το νόημά της,
• αισθάνεστε ότι δεν μπορείτε πλέον να ανταποκριθείτε,
• τα σωματικά ή ψυχολογικά συμπτώματα επιμένουν.

Η επίμονη ή σημαντική αλλαγή στην ψυχική ή σωματική σας κατάσταση χρειάζεται κατάλληλη αξιολόγηση. Δεν είναι όλα τα συμπτώματα αποτέλεσμα εργασιακού στρες και, όταν χρειάζεται, είναι σημαντικό να αναζητείται και ιατρική συμβουλή.

---

Πώς μπορεί να βοηθήσει η ψυχολογική υποστήριξη στο εργασιακό στρες;

Η ψυχολογική υποστήριξη δεν έχει στόχο να σας μάθει απλώς να «αντέχετε περισσότερο».

Μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τι συμβαίνει στη δική σας περίπτωση.

Για παράδειγμα:

Γιατί δυσκολεύεστε να βάλετε όρια;

Γιατί ένα λάθος στη δουλειά σας προκαλεί τόσο έντονο φόβο;

Γιατί αισθάνεστε ότι πρέπει να είστε συνεχώς διαθέσιμοι;

Γιατί είναι τόσο δύσκολο να πείτε «όχι»;

Γιατί η επαγγελματική κριτική επηρεάζει τόσο έντονα την αυτοεκτίμησή σας;

Γιατί αισθάνεστε ενοχές όταν ξεκουράζεστε;

Μέσα από την ψυχολογική διαδικασία μπορεί να γίνει πιο ξεκάθαρη η σχέση ανάμεσα στις εργασιακές απαιτήσεις, στις σκέψεις, στα συναισθήματα, στις συμπεριφορές και στα προσωπικά όρια.

Παράλληλα, είναι σημαντικό να αναγνωρίζονται ρεαλιστικά και οι παράγοντες του ίδιου του εργασιακού περιβάλλοντος που δεν βρίσκονται υπό τον προσωπικό μας έλεγχο.

---

Ίσως δεν χρειάζεστε να γίνετε πιο παραγωγικοί. Ίσως χρειάζεστε χώρο.

Πολλές φορές, όταν αισθανόμαστε ότι δεν προλαβαίνουμε, η πρώτη μας αντίδραση είναι να προσπαθήσουμε περισσότερο.

Να οργανωθούμε καλύτερα.

Να ξυπνήσουμε νωρίτερα.

Να απαντάμε γρηγορότερα.

Να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί.

Αλλά αν το πρόβλημα είναι ότι ήδη δίνετε περισσότερα από όσα μπορείτε να αναπληρώσετε, η λύση δεν μπορεί να είναι πάντα να δώσετε ακόμη περισσότερα.

Ίσως χρειάζεται να σταματήσετε για λίγο και να αναρωτηθείτε:

Πότε ήταν η τελευταία φορά που τελείωσε η εργάσιμη ημέρα και τελείωσε πραγματικά και μέσα στο μυαλό σας;

Πότε ξεκουραστήκατε χωρίς να αισθάνεστε ότι θα έπρεπε να κάνετε κάτι άλλο;

Πόσο χώρο έχει καταλάβει η δουλειά από την υπόλοιπη ζωή σας;

Και ίσως η πιο σημαντική ερώτηση:

Αν συνεχίσω με τον ίδιο τρόπο για άλλους έξι μήνες, πώς θα είμαι;

---

Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι να εξαντληθείτε

Το εργασιακό στρες συχνά δεν εμφανίζεται από τη μία ημέρα στην άλλη.

Συσσωρεύεται.

Ένα email μετά το ωράριο.

Μία ακόμη υποχρέωση.

Ένα ακόμη «ναι» ενώ θέλατε να πείτε «όχι».

Μία ακόμη νύχτα που δυσκολευτήκατε να κοιμηθείτε.

Μία ακόμη ημέρα που είπατε:

«Λίγο ακόμα και θα περάσει.»

Μερικές φορές πράγματι περνά.

Άλλες φορές όμως το σώμα και το μυαλό αρχίζουν να μας δείχνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο εργαζόμαστε δεν είναι πλέον βιώσιμος.

Δεν χρειάζεται να περιμένετε να φτάσετε στα όριά σας για να το ακούσετε.

Αν το εργασιακό στρες έχει αρχίσει να επηρεάζει τη ζωή σας

Αν δυσκολεύεστε να αποσυνδεθείτε από τη δουλειά, αν αισθάνεστε διαρκή πίεση ή εξάντληση ή αν η εργασία έχει αρχίσει να επηρεάζει τον ύπνο, τη διάθεση και τις σχέσεις σας, η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να σας προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να κατανοήσετε τι συμβαίνει.

Δεν χρειάζεται ο στόχος να είναι να αντέξετε περισσότερο.

Μπορεί να είναι να δημιουργήσετε έναν διαφορετικό τρόπο να σχετίζεστε με την εργασία, τις απαιτήσεις, τα όριά σας και τελικά με τον ίδιο σας τον εαυτό.

---

Συχνές ερωτήσεις για το εργασιακό στρες

Τι είναι το εργασιακό στρες;

Το εργασιακό στρες εμφανίζεται όταν οι απαιτήσεις και οι συνθήκες της εργασίας προκαλούν έντονη ή παρατεταμένη πίεση και το άτομο αισθάνεται ότι δυσκολεύεται να ανταποκριθεί ή να τις ελέγξει. Μπορεί να επηρεάσει τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική ευεξία.

Ποια είναι τα συμπτώματα του εργασιακού στρες;

Μπορεί να περιλαμβάνουν κόπωση, δυσκολίες στον ύπνο, ευερεθιστότητα, έντονη ανησυχία, δυσκολία συγκέντρωσης, μυϊκή ένταση, πονοκεφάλους, σωματική διέγερση και αδυναμία ψυχολογικής αποσύνδεσης από τη δουλειά.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ εργασιακού στρες και burnout;

Το εργασιακό στρες είναι μια αντίδραση σε απαιτητικές ή δυσμενείς εργασιακές συνθήκες. Το burnout συνδέεται με χρόνιο εργασιακό στρες που δεν έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και χαρακτηρίζεται από εξάντληση, ψυχική αποστασιοποίηση ή κυνισμό απέναντι στην εργασία και μειωμένη επαγγελματική αποτελεσματικότητα (WHO, ICD-11).

Μπορεί το εργασιακό στρες να προκαλέσει σωματικά συμπτώματα;

Ναι. Το στρες μπορεί να συνοδεύεται από σωματικές αντιδράσεις, όπως μυϊκή ένταση, ταχυκαρδία, πονοκέφαλο, διαταραχές ύπνου ή γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Επίμονα, νέα ή έντονα συμπτώματα όμως δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στο άγχος και χρειάζονται κατάλληλη αξιολόγηση.

Γιατί σκέφτομαι συνέχεια τη δουλειά μετά το ωράριο;

Η δυσκολία ψυχολογικής αποσύνδεσης μπορεί να σχετίζεται με υψηλό φόρτο εργασίας, εκκρεμότητες, ανησυχία, συνεχή ψηφιακή διαθεσιμότητα αλλά και προσωπικά μοτίβα, όπως τελειομανία ή δυσκολία στα όρια.

Πώς μπορώ να μειώσω το άγχος στην εργασία;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία. Μπορεί να περιλαμβάνει καλύτερα όρια, χρόνο αποκατάστασης, αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης της εργασίας, επικοινωνία σχετικά με τον φόρτο και τις ανάγκες σας και, όταν χρειάζεται, ψυχολογική υποστήριξη. Παράλληλα, ορισμένα προβλήματα απαιτούν αλλαγές στο ίδιο το εργασιακό περιβάλλον.

Πότε πρέπει να ζητήσω ψυχολογική βοήθεια για το εργασιακό στρες;

Όταν το άγχος επιμένει, επηρεάζει τον ύπνο, τη διάθεση, τις σχέσεις ή τη λειτουργικότητά σας, όταν δυσκολεύεστε να αποσυνδεθείτε από την εργασία ή όταν αισθάνεστε ότι η κατάσταση σας εξαντλεί, αξίζει να αναζητήσετε επαγγελματική υποστήριξη.

Μπορεί η ψυχολογική υποστήριξη να βοηθήσει στο εργασιακό άγχος;

Μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση των παραγόντων που προκαλούν ή συντηρούν το άγχος, στην κατανόηση προσωπικών μοτίβων, όπως η τελειομανία και η δυσκολία στα όρια, και στην ανάπτυξη πιο λειτουργικών τρόπων αντιμετώπισης των εργασιακών απαιτήσεων.

---

Βιβλιογραφία

European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA). Psychosocial risks and mental health – Glossary. European Agency for Safety and Health at Work.

Maslach, C., & Leiter, M. P. (2016). Understanding the burnout experience: Recent research and its implications for psychiatry. World Psychiatry, 15(2), 103–111.

Sonnentag, S., & Fritz, C. (2015). Recovery from job stress: The stressor-detachment model as an integrative framework. Journal of Organizational Behavior, 36(S1), S72–S103.

World Health Organization. (2022). WHO guidelines on mental health at work. World Health Organization.

World Health Organization & International Labour Organization. (2022). Mental health at work: Policy brief. World Health Organization.

World Health Organization. (2024). Mental health at work. World Health Organization.

World Health Organization. Burn-out an occupational phenomenon: International Classification of Diseases (ICD-11). World Health Organization.Όταν το σώμα χτυπά «συναγερμό» χωρίς να υπάρχει πραγματικός κίνδυνος