Γονείς και έφηβοι: Όταν η επικοινωνία γίνεται δύσκολη, υπάρχει τρόπος να ξαναβρείτε ο ένας τον άλλον

Προβλήματα, εντάσεις και συγκρούσεις στην οικογένεια και πώς η οικογενειακή θεραπεία μπορεί να βοηθήσει γονείς και εφήβους να χτίσουν ξανά τη σχέση τους.

«Δεν με ακούει ποτέ.»

«Δεν με καταλαβαίνει.»

«Ό,τι και να πω, γίνεται καβγάς.»

«Έχει αλλάξει τόσο πολύ, που δεν ξέρω πια πώς να τον/την προσεγγίσω.»

Πολλοί γονείς αναγνωρίζουν τον εαυτό τους σε αυτές τις φράσεις. Και πολλοί έφηβοι θα μπορούσαν να πουν ακριβώς το ίδιο, από την άλλη πλευρά της σχέσης.

Η εφηβεία είναι μια περίοδος μεγάλων αλλαγών. Το παιδί που μέχρι χθες ζητούσε τη γνώμη των γονιών του αρχίζει να διεκδικεί ανεξαρτησία, ιδιωτικότητα και μεγαλύτερο έλεγχο στη ζωή του. Οι γονείς, από την άλλη, καλούνται να προσαρμοστούν σε έναν νέο ρόλο: να συνεχίσουν να θέτουν όρια και να προστατεύουν το παιδί τους, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να του δώσουν περισσότερο χώρο.

Κάπου ανάμεσα στην ανάγκη του εφήβου για αυτονομία και στην ανάγκη του γονέα για ασφάλεια μπορεί να δημιουργηθεί ένταση.

Οι διαφωνίες, οι φωνές, η απομάκρυνση, η σιωπή ή οι συνεχείς συγκρούσεις δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι η οικογένεια έχει «χαλάσει». Συχνά σημαίνουν ότι η σχέση χρειάζεται έναν νέο τρόπο επικοινωνίας.

Και αυτό είναι σημαντικό: μια δύσκολη σχέση γονέα–εφήβου μπορεί να αλλάξει.

Γιατί η εφηβεία φέρνει τόσες συγκρούσεις στην οικογένεια;

Η εφηβεία δεν είναι απλώς μια περίοδος «αντίδρασης». Είναι ένα αναπτυξιακό στάδιο κατά το οποίο ο νέος άνθρωπος προσπαθεί να διαμορφώσει την ταυτότητά του και να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία.

Αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια φυσική αναδιαπραγμάτευση της σχέσης με τους γονείς.

Ποιος αποφασίζει;

Πόση ελευθερία μπορεί να έχει ο έφηβος;

Ποια είναι τα όρια;

Πόσο πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς για τη ζωή του;

Πότε η γονεϊκή φροντίδα γίνεται έλεγχος;

Και πότε η ανάγκη του εφήβου για ανεξαρτησία γίνεται απομάκρυνση;

Η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι η σύγκρουση γονέα–εφήβου αποτελεί συχνό στοιχείο της εφηβείας, όμως δεν είναι όλες οι συγκρούσεις ίδιες. Έχει σημασία όχι μόνο πόσο συχνά διαφωνούν γονείς και έφηβοι, αλλά και η ένταση, η εχθρικότητα και ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζονται τη διαφωνία (Laursen et al., 1998· Weymouth et al., 2016).

Μια διαφωνία για την ώρα επιστροφής στο σπίτι, για το κινητό ή για το διάβασμα μπορεί να αποτελεί μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας αυτονόμησης.

Όταν όμως κάθε συζήτηση καταλήγει σε φωνές, προσβολές, απειλές, απόλυτη σιωπή ή συναισθηματική απομάκρυνση, τότε το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο το «θέμα» της διαφωνίας.

Το πρόβλημα βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο έχει αρχίσει να λειτουργεί η σχέση.

Όταν ο ίδιος καβγάς επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά

Στις οικογενειακές συγκρούσεις υπάρχει συχνά ένας φαύλος κύκλος.

Ο γονέας ανησυχεί → προσπαθεί να ελέγξει περισσότερο → ο έφηβος αισθάνεται ότι δεν τον εμπιστεύονται → απομακρύνεται ή αντιδρά → ο γονέας ανησυχεί ακόμη περισσότερο → αυξάνει τον έλεγχο → η σύγκρουση μεγαλώνει.

Ή μπορεί να συμβαίνει κάτι διαφορετικό:

Ο έφηβος αισθάνεται ότι δεν τον καταλαβαίνουν → σταματά να μιλά → ο γονέας αισθάνεται ότι χάνει την επαφή → κάνει περισσότερες ερωτήσεις ή ασκεί περισσότερη πίεση → ο έφηβος κλείνεται ακόμη περισσότερο.

Έτσι, οι δύο πλευρές μπορεί να προσπαθούν να προστατεύσουν τη σχέση, αλλά οι προσπάθειές τους καταλήγουν να δημιουργούν μεγαλύτερη απόσταση.

Η σύγχρονη έρευνα για τη σύγκρουση γονέα–εφήβου δείχνει ότι χρειάζεται να εξετάζουμε τη σύγκρουση ως μια διαδικασία και όχι απλώς ως «καβγάδες». Η συχνότητα, η ένταση και η ποιότητα των αλληλεπιδράσεων έχουν διαφορετική σημασία (Marshall et al., 2023).

Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να αναρωτηθούμε μόνο:

«Πόσο συχνά τσακωνόμαστε;»

Αλλά και:

«Τι συμβαίνει μεταξύ μας λίγο πριν ξεκινήσει ο καβγάς, κατά τη διάρκεια και μετά από αυτόν;»

Όταν η επικοινωνία χάνεται

Η επικοινωνία ανάμεσα στους γονείς και στους εφήβους δεν αφορά μόνο το αν «μιλούν».

Μπορεί μια οικογένεια να συζητά καθημερινά για σχολείο, υποχρεώσεις, βαθμούς και κανόνες, αλλά να μην υπάρχει πραγματική συναισθηματική επικοινωνία.

Ο έφηβος μπορεί να μη λέει:

«Φοβάμαι ότι δεν είμαι αρκετά καλός.»

Αντί γι’ αυτό μπορεί να πει:

«Άσε με ήσυχο.»

Μπορεί να μη λέει:

«Νιώθω ότι δεν με εμπιστεύεσαι.»

Αντί γι’ αυτό μπορεί να κλείσει την πόρτα του δωματίου του.

Μπορεί να μη λέει:

«Χρειάζομαι να με ακούσεις χωρίς να μου δώσεις αμέσως λύση.»

Αντί γι’ αυτό μπορεί να σταματήσει να μοιράζεται μαζί σας όσα τον απασχολούν.

Ακριβώς γι’ αυτό η ποιότητα της επικοινωνίας γονέα–εφήβου έχει ιδιαίτερη σημασία.

Μια συστηματική ανασκόπηση των Zapf και συνεργατών (2024), η οποία συμπεριέλαβε 37 δημοσιεύσεις που αντιστοιχούσαν σε 26 διαφορετικές μελέτες, βρήκε ότι η ποιότητα της επικοινωνίας όπως την αντιλαμβάνονται οι έφηβοι συνδέεται με δείκτες ψυχικής υγείας. Οι συσχετίσεις ήταν στην πλειονότητά τους μικρές έως μέτριες, γεγονός που σημαίνει ότι η επικοινωνία είναι ένας σημαντικός παράγοντας ανάμεσα σε πολλούς και όχι η μοναδική αιτία ψυχικών δυσκολιών.

Η ίδια ανασκόπηση υπογραμμίζει και κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: η φωνή του εφήβου έχει σημασία. Οι γονείς και οι έφηβοι μπορεί να βιώνουν την ίδια επικοινωνία με πολύ διαφορετικό τρόπο (Zapf et al., 2024).

Όταν ο έφηβος λέει «δεν με καταλαβαίνεις»

Για έναν γονέα αυτή η φράση μπορεί να είναι ιδιαίτερα επώδυνη.

«Μετά από όλα όσα κάνω για το παιδί μου, πώς μπορεί να λέει ότι δεν το καταλαβαίνω;»

Όμως το «δεν με καταλαβαίνεις» δεν σημαίνει απαραίτητα «δεν με αγαπάς».

Μπορεί να σημαίνει:

«Θέλω να με ακούσεις πριν μου πεις τι πρέπει να κάνω.»

«Θέλω να πάρεις στα σοβαρά αυτό που νιώθω.»

«Θέλω να μου δείξεις ότι με εμπιστεύεσαι.»

«Θέλω να έχω μεγαλύτερο λόγο στη ζωή μου.»

Από την άλλη πλευρά, το «δεν με ακούς» που λέει ένας γονέας μπορεί να σημαίνει:

«Φοβάμαι μήπως σου συμβεί κάτι.»

«Δεν ξέρω πώς να σε προστατεύσω χωρίς να σε πιέζω.»

«Νιώθω ότι απομακρύνεσαι και δεν ξέρω τι να κάνω.»

Όταν ακούμε μόνο τις λέξεις, μπορεί να συγκρουόμαστε.

Όταν αρχίζουμε να ακούμε την ανάγκη πίσω από τις λέξεις, ανοίγει ένας διαφορετικός δρόμος επικοινωνίας.

Οι συνεχείς συγκρούσεις μπορεί να επηρεάσουν και την ψυχική υγεία

Η ποιότητα της σχέσης γονέα–εφήβου δεν αφορά μόνο την οικογενειακή αρμονία. Συνδέεται και με την ψυχική ευεξία του εφήβου.

Μετα-ανάλυση 52 μελετών και 401 επιμέρους αποτελεσμάτων βρήκε θετική συσχέτιση μεταξύ της σύγκρουσης γονέα–εφήβου και δυσκολιών προσαρμογής των νέων. Οι συγγραφείς εξέτασαν διαφορετικές διαστάσεις της σύγκρουσης, όπως η διαφωνία και η εχθρικότητα (Weymouth et al., 2016).

Πιο πρόσφατα, μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2025 συμπεριέλαβε 46 μελέτες, 31.147 εφήβους και 157 ανεξάρτητα μεγέθη επίδρασης και εξέτασε τη σχέση μεταξύ σύγκρουσης γονέα–εφήβου και καταθλιπτικής διάθεσης. Τα ευρήματα υποστηρίζουν μια σημαντική συσχέτιση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η οικογενειακή σύγκρουση αποτελεί από μόνη της αιτία κατάθλιψης (Wang et al., 2025).

Αυτή η διάκριση είναι πολύ σημαντική.

Δεν σημαίνει ότι κάθε οικογένεια που συγκρούεται θα αντιμετωπίσει ψυχική διαταραχή.

Σημαίνει όμως ότι όταν οι εντάσεις είναι συνεχείς, έντονες και συνοδεύονται από απομάκρυνση ή εχθρικότητα, αξίζει να αντιμετωπίζονται σοβαρά.

Πότε οι εντάσεις στην οικογένεια χρειάζονται βοήθεια;

Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο όριο που να μας λέει πότε μια οικογένεια «χρειάζεται θεραπεία».

Υπάρχουν όμως ορισμένα σημάδια που αξίζει να προσέξουμε:

• οι ίδιοι καβγάδες επαναλαμβάνονται χωρίς να λύνεται τίποτα,
• η επικοινωνία έχει περιοριστεί σε εντολές, κριτική και αντιδράσεις,
• ο έφηβος απομονώνεται έντονα από την οικογένεια,
• οι γονείς αισθάνονται ότι έχουν χάσει κάθε τρόπο επικοινωνίας,
• υπάρχουν συνεχείς φωνές, προσβολές ή απειλές,
• υπάρχει έντονη δυσκολία γύρω από όρια, κανόνες ή αυτονομία,
• οι γονείς διαφωνούν μεταξύ τους για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί ο έφηβος,
• η οικογενειακή ένταση συνυπάρχει με άγχος, καταθλιπτική διάθεση, σχολικές δυσκολίες ή άλλες αλλαγές στη συμπεριφορά του εφήβου,
• κάποιο μέλος της οικογένειας αισθάνεται ότι δεν αντέχει πλέον την κατάσταση.

Η αναζήτηση βοήθειας δεν σημαίνει ότι οι γονείς απέτυχαν.

Συχνά σημαίνει ακριβώς το αντίθετο:

ότι αναγνωρίζουν πως η σχέση είναι σημαντική και θέλουν να την προστατεύσουν.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η οικογενειακή θεραπεία;

Η οικογενειακή θεραπεία δεν έχει ως στόχο να βρει «ποιος φταίει».

Δεν είναι μια διαδικασία όπου ο θεραπευτής αποφασίζει αν έχει δίκιο ο γονέας ή ο έφηβος.

Στόχος είναι να κατανοηθεί ο κύκλος μέσα στον οποίο έχει εγκλωβιστεί η οικογένεια και να δημιουργηθούν νέοι τρόποι επικοινωνίας και σύνδεσης.

Στην οικογενειακή θεραπεία μπορεί να γίνει χώρος ώστε:

• ο γονέας να εκφράσει τον φόβο ή την αγωνία πίσω από τον έλεγχο,
• ο έφηβος να εκφράσει την ανάγκη του για αυτονομία χωρίς να χρειάζεται να απομακρύνεται,
• οι γονείς να μάθουν να ακούν χωρίς να απαντούν αμέσως με κριτική ή συμβουλές,
• να επαναπροσδιοριστούν τα οικογενειακά όρια,
• να μειωθούν οι φαύλοι κύκλοι αντιπαράθεσης,
• να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη,
• να δημιουργηθεί ένας πιο ασφαλής τρόπος συζήτησης δύσκολων θεμάτων.

Σε ορισμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η Attachment-Based Family Therapy, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αποκατάσταση των συναισθηματικών ρήξεων και στην ενίσχυση της σχέσης γονέα–εφήβου.

Τα ερευνητικά δεδομένα για τις οικογενειακές θεραπείες δεν είναι όμως ενιαία για όλα τα προβλήματα. Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 10 τυχαιοποιημένων μελετών σε εφήβους με κατάθλιψη ή/και αυτοκτονικό ιδεασμό δεν βρήκε γενικά σημαντική διαφορά της οικογενειακής θεραπείας έναντι άλλων ενεργών θεραπειών ως προς τα καταθλιπτικά συμπτώματα στο τέλος της θεραπείας, ενώ βρήκε σημαντικό όφελος υπέρ της οικογενειακής θεραπείας ως προς τον αυτοκτονικό ιδεασμό (Waraan et al., 2022).

Αυτό μας οδηγεί σε ένα ουσιαστικό συμπέρασμα:

η οικογενειακή θεραπεία δεν είναι μία ενιαία θεραπεία ούτε λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο για κάθε οικογένεια και κάθε δυσκολία. Η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από το πρόβλημα, το θεραπευτικό μοντέλο, τις ανάγκες της οικογένειας και την ποιότητα της θεραπευτικής διαδικασίας.

Η οικογενειακή θεραπεία δεν χρειάζεται να περιμένει μέχρι να «φτάσουν τα πράγματα στα άκρα»

Πολλές οικογένειες ζητούν βοήθεια όταν η κατάσταση έχει ήδη γίνει πολύ δύσκολη.

Υπάρχει όμως και μια διαφορετική δυνατότητα.

Η θεραπεία μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά, όταν οι γονείς και ο έφηβος αναγνωρίζουν ότι έχουν αρχίσει να εγκλωβίζονται σε έναν τρόπο επικοινωνίας που δεν τους βοηθά.

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να υπάρξει πλήρης αποξένωση.

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε έναν μεγάλο καβγά.

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να πει ο ένας στον άλλον «δεν σε αντέχω άλλο».

Μερικές φορές το κατάλληλο σημείο για να ζητήσει μια οικογένεια βοήθεια είναι ακριβώς όταν αναγνωρίζει:

«Μόνοι μας προσπαθούμε, αλλά συνεχίζουμε να καταλήγουμε στο ίδιο σημείο.»

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς από σήμερα;

Δεν υπάρχει μία φράση που θα λύσει όλες τις συγκρούσεις.

Υπάρχουν όμως μικρές αλλαγές που μπορούν να δημιουργήσουν διαφορετικό κλίμα.

1. Ακούστε πριν διορθώσετε

Όταν ο έφηβος μιλά για ένα πρόβλημα, δεν χρειάζεται πάντα άμεση λύση.

Μερικές φορές χρειάζεται πρώτα να αισθανθεί ότι τον ακούσατε.

2. Ξεχωρίστε τη συμπεριφορά από το παιδί

Το «δεν συμφωνώ με αυτό που έκανες» είναι διαφορετικό από το «είσαι απαράδεκτος».

Η κριτική της συμπεριφοράς αφήνει χώρο για αλλαγή. Η απόρριψη της προσωπικότητας δημιουργεί ντροπή και απόσταση.

3. Μην κάνετε κάθε συζήτηση μάχη εξουσίας

Το ζητούμενο δεν είναι να «κερδίσει» ο γονέας ή ο έφηβος.

Το ζητούμενο είναι να βρεθεί μια λύση που να προστατεύει και την ασφάλεια και την αναπτυσσόμενη αυτονομία του εφήβου.

4. Δείξτε ενδιαφέρον ακόμη και όταν ο έφηβος δεν ανταποκρίνεται αμέσως

Η συναισθηματική σύνδεση χτίζεται μέσα από πολλές μικρές αλληλεπιδράσεις.

Μια ήρεμη προσέγγιση σήμερα μπορεί να ανοίξει μια πόρτα που δεν ήταν διαθέσιμη χθες.

5. Αναγνωρίστε και το δικό σας συναίσθημα

Ένας γονέας που φοβάται μπορεί να θυμώνει.

Ένας γονέας που αισθάνεται ότι χάνει την επαφή μπορεί να γίνεται πιο ελεγκτικός.

Η αναγνώριση του δικού μας συναισθήματος δεν σημαίνει ότι παραιτούμαστε από τον γονεϊκό μας ρόλο. Σημαίνει ότι μπορούμε να αντιδράσουμε πιο συνειδητά.

Και αν ο έφηβος δεν θέλει να έρθει σε θεραπεία;

Είναι ένα πολύ συχνό ερώτημα.

Ο έφηβος μπορεί να φοβάται ότι η θεραπεία σημαίνει:

«Οι γονείς μου με θεωρούν προβληματικό.»

Ή:

«Ο θεραπευτής θα είναι με το μέρος των γονιών μου.»

Η οικογενειακή θεραπεία μπορεί να πλαισιωθεί διαφορετικά.

Δεν είναι απαραίτητα θεραπεία «για τον έφηβο».

Είναι μια διαδικασία για τη σχέση και για ολόκληρο το οικογενειακό σύστημα.

Αυτό μπορεί να βοηθήσει να μειωθεί το αίσθημα ότι ένας άνθρωπος είναι «το πρόβλημα» και να μετατοπιστεί η προσοχή στον τρόπο με τον οποίο όλα τα μέλη της οικογένειας αλληλεπιδρούν.

Άλλωστε, μια οικογένεια δεν αλλάζει όταν αλλάζει μόνο ένα μέλος της.

Συχνά αλλάζει όταν αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο τα μέλη της σχετίζονται μεταξύ τους.

Υπάρχει ελπίδα για τη σχέση γονέα–εφήβου;

Ναι.

Και η ελπίδα δεν βασίζεται στην ιδέα ότι οι οικογένειες πρέπει να γίνουν «τέλειες».

Βασίζεται στο γεγονός ότι οι ανθρώπινες σχέσεις μπορούν να αλλάξουν.

Η έρευνα για την οικογενειακή θεραπεία δείχνει ότι υπάρχουν θεραπευτικές προσεγγίσεις που μπορούν να αξιοποιήσουν τη σχέση γονέα–εφήβου ως μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας. Για παράδειγμα, μελέτες της Attachment-Based Family Therapy έχουν εξετάσει την αποκατάσταση της σχέσης γονέα–εφήβου σε εφήβους με κατάθλιψη, ενώ άλλες μελέτες έχουν εξετάσει τον ρόλο της γονεϊκής σύγκρουσης στην πορεία της θεραπείας (Diamond et al., 2002· Rognli et al., 2020).

Παράλληλα, η σύγχρονη έρευνα μάς υπενθυμίζει ότι τα αποτελέσματα δεν είναι ίδια σε όλες τις περιπτώσεις και ότι χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Η οικογενειακή θεραπεία δεν υπόσχεται ότι δεν θα υπάρξουν ξανά διαφωνίες.

Μπορεί όμως να βοηθήσει μια οικογένεια να περάσει από το:

«Ποιος έχει δίκιο;»

στο:

«Τι συμβαίνει μεταξύ μας και πώς μπορούμε να το αλλάξουμε;»

Και αυτή η αλλαγή ερώτησης μπορεί να είναι η αρχή μιας μεγάλης αλλαγής στη σχέση.

Όταν πίσω από τον θυμό υπάρχει ανάγκη για σύνδεση

Πίσω από έναν έφηβο που φωνάζει μπορεί να υπάρχει ένας νέος άνθρωπος που προσπαθεί να αποκτήσει ανεξαρτησία.

Πίσω από έναν γονέα που ελέγχει μπορεί να υπάρχει ένας άνθρωπος που φοβάται μήπως χάσει το παιδί του.

Πίσω από τη σιωπή μπορεί να υπάρχει φόβος.

Πίσω από την αντίδραση μπορεί να υπάρχει ανάγκη να ακουστεί κάποιος.

Και πίσω από πολλές οικογενειακές συγκρούσεις μπορεί να υπάρχει κάτι που όλοι εξακολουθούν να θέλουν:

να νιώσουν ότι ανήκουν ο ένας στον άλλον χωρίς να χρειάζεται να πληγώνουν ο ένας τον άλλον.

Η σχέση γονέα–εφήβου μπορεί να περάσει δύσκολες φάσεις χωρίς να χαθεί.

Μπορεί να χρειαστεί χρόνος.

Μπορεί να χρειαστεί να αλλάξουν παλιοί τρόποι επικοινωνίας.

Μπορεί να χρειαστεί η υποστήριξη ενός ειδικού.

Αλλά η απόσταση που υπάρχει σήμερα δεν είναι απαραίτητα η απόσταση που θα υπάρχει για πάντα.

Αν η οικογένειά σας έχει εγκλωβιστεί σε έναν κύκλο συγκρούσεων

Αν αισθάνεστε ότι κάθε προσπάθεια επικοινωνίας καταλήγει σε καβγά, ότι ο έφηβός σας απομακρύνεται ή ότι εσείς ως γονείς δεν ξέρετε πλέον πώς να τον προσεγγίσετε, δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσετε αυτή τη δυσκολία μόνοι σας.

Η οικογενειακή θεραπεία μπορεί να προσφέρει έναν ασφαλή χώρο όπου κάθε πλευρά θα μπορέσει να ακουστεί, να κατανοήσει καλύτερα τι συμβαίνει στη σχέση και να αναζητήσει νέους τρόπους επικοινωνίας.

Δεν χρειάζεται να περιμένετε να γίνει η σχέση σας όπως ήταν παλιά.

Στόχος μπορεί να είναι να δημιουργήσετε μια νέα σχέση, κατάλληλη για τον άνθρωπο που γίνεται τώρα ο έφηβός σας και για τον γονέα που καλείται να μεγαλώσει μαζί του.

Γιατί η εφηβεία δεν είναι μόνο μια περίοδος κατά την οποία μεγαλώνει το παιδί.

Είναι μια περίοδος κατά την οποία μεγαλώνει και η σχέση γονέα–παιδιού.

---

Βιβλιογραφία

Diamond, G. S., Reis, B. F., Diamond, G. M., Siqueland, L., & Isaacs, L. (2002). Attachment-based family therapy for depressed adolescents: A treatment development study. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 41(10), 1190–1196. doi:10.1097/00004583-200210000-00008

Laursen, B., Coy, K. C., & Collins, W. A. (1998). Reconsidering changes in parent-child conflict across adolescence: A meta-analysis. Child Development, 69(3), 817–832. doi:10.1111/j.1467-8624.1998.tb06245.x

Marshall, S. K., Tilton-Weaver, L., Shankar, S., & Johnston, A. (2023). Parent-adolescent conflict processes and their measurement: A systematic review. Journal of Family Theory & Review, 15(1), 118–132. doi:10.1111/jftr.12479

Rognli, E. W., Waraan, L., Czajkowski, N. O., & Mehlum, L. (2020). Moderation of treatment effects by parent-adolescent conflict in a randomised controlled trial of Attachment-Based Family Therapy for adolescent depression. Scandinavian Journal of Child and Adolescent Psychiatry and Psychology, 8, 110–122. doi:10.21307/sjcapp-2020-011

Wang, et al. (2025). The association between parent-adolescent conflicts and depressive mood: A systematic review and meta-analysis. BMC Psychology. doi:10.1186/s40359-025-03021-3

Waraan, L., Rognli, E. W., Czajkowski, N. O., Aalberg, M., & Mehlum, L. (2022). Family therapy for adolescents with depression and suicidal ideation: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 300, 194–202.

Weymouth, B. B., Buehler, C., Zhou, N., & Henson, R. A. (2016). A meta-analysis of parent-adolescent conflict: Disagreement, hostility, and youth maladjustment. Journal of Family Theory & Review, 8(1), 95–112. doi:10.1111/jftr.12126

Zapf, H., Boettcher, J., Haukeland, Y., Orm, S., Coslar, S., & Fjermestad, K. (2024). A systematic review of the association between parent-child communication and adolescent mental health. JCPP Advances, 4(2), e12205. doi:10.1002/jcv2.12205

Συχνές ερωτήσεις για Συχνές ερωτήσεις για γονείς και εφήβους

Η σχέση σας περνά κρίση;

Αν νιώθετε ότι έχετε απομακρυνθεί, ότι οι συζητήσεις καταλήγουν πάντα σε καβγά ή ότι δεν μπορείτε πλέον να λύσετε τα προβλήματά σας μόνοι σας, μην περιμένετε να μεγαλώσει η απόσταση μεταξύ σας.

Με τη συμβουλευτική ζεύγους μπορούμε να δουλέψουμε μαζί πάνω στα προβλήματα της σχέσης σας, την επικοινωνία, τις συγκρούσεις και τη συναισθηματική απόσταση.

Κλείστε μια πρώτη συνάντηση και κάντε το πρώτο βήμα για να καταλάβετε τι συμβαίνει στη σχέση σας και τι μπορείτε να αλλάξετε.

[Κλείστε ραντεβού →]

Σουζάννα Τοπολιάτη
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Συμβουλευτική Γάμου & Οικογένειας
Δικηγόρος LL.M. – Α.Μ. ΔΣΑ.: 31048
Διαμεσολαβητής Οικογενειακού Δικαίου

Ημερομηνία δημοσίευσης: 2 Οκτωβρίου 2026

Το άρθρο βασίζεται σε επιστημονική βιβλιογραφία και έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ψυχολογική υποστήριξη.